آیا میتوان واقعا زمان را به عقب برگرداند؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، گروهی از فیزیکدانان کوانتومی موفق شدهاند پدیدهای را پیادهسازی کنند که بسیاری آن را «نخستین نمونه عملی از وارونگی زمان» در مقیاس بسیار کوچک مینامند. این دستاورد با استفاده از یک کامپیوتر کوانتومی انجام شده، اگرچه بهمعنی سفر انسان به گذشته نیست، اما نشان میدهد زمان در سطح بنیادی جهان میتواند برخلاف تصور عمومی، دوطرفه جریان داشته باشد.
در این آزمایش، پژوهشگران ابتدا یک سیستم کوانتومی را در حالت مشخصی قرار داده، سپس اجازه دادهاند طبق قوانین مکانیک کوانتوم به جلو در زمان تکامل پیدا کند. در مرحله بعد، با اجرای یک الگوریتم معکوس، همان سیستم را دوباره به حالت اولیه بازگرداندهاند؛ گویی زمان برای آن ذره به گذشته برگشته است. اهمیت اصلی این پژوهش در اثبات عملی این حقیقت است که برخلاف جهان کلاسیک ما که آشفتگی و آشوب، گذشته را غیرقابل بازیابی میکنند، در جهان کوانتومی هیچ مانع بنیادی برای وارونگی زمان وجود ندارد.
این فرایند «ماشین زمان» بهمعنی رایج آن نیست و کسی با آن نمیتواند تاریخ را تغییر دهد. با این حال، موفقیت در بازگرداندن حالت یک سیستم کوانتومی میتواند تحولی بنیادی در آینده فناوری رقم بزند. بهعنوان مثال، وارونگی زمان در مقیاس کوانتومی میتواند در خطایابی کامپیوترهای کوانتومی، بازیابی اطلاعات از بینرفته و حتی مدلسازی شرایط اولیه جهان کاربرد داشته باشد.
این دستاورد پرتوی تازهای بر یکی از بزرگترین پرسشهای فلسفی و علمی میافکند: اگر قوانین بنیادین طبیعت برگشتپذیرند، چرا ما زمان را تنها رو به جلو تجربه میکنیم؟ پاسخ این سؤال در مرز میان فیزیک کوانتوم و فیزیک کلاسیک نهفته است؛ جایی که سامانههای بزرگ تحتتأثیر آشفتگی قرار گرفتهاند و اطلاعات گذشته عملاً از دست میرود.
آزمایش اخیر شاید نقطه آغازی برای بازنگری در مفهوم «پیکان زمان» باشد. جهان در کوچکترین لایه خود، بسیار متفاوتتر از آن چیزی عمل میکند که ما در مقیاس انسانی تجربه میکنیم و همین ناهمخوانی، افق تازهای از پرسش و شگفتی را پیش روی علم گشوده است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
