از دل ویرانی تا پرده نقرهای؛ چگونه سینما بایکوت اسرائیل را رقم زد
به گزارش وبسایت صنعت جهان، در میانه جنگ دوساله رژیم صهیونیستی در غزه، سینما بار دیگر نقش حافظه جمعی را بر عهده گرفت. سینماگران گروهی از فیلمسازان، مستندسازان و هنرمندان را به ابزار شهادت تبدیل کردند و نتیجه، شکلگیری موجی از آثار مستند و سینمایی بود که در جشنوارههای جهانی به نمایش درآمدند و به تریبونی برای روایت رنج، مقاومت و زندگی روزمره مردم فلسطین تبدیل شدند.
در این میان، سینمای فلسطین در جشنوارههای جهانی حضور داشت و جوایز متعددی دریافت کرد. اما در عین حال، با موانع جدی در مسیر پخش و نمایش مواجه شد. این فیلمها بهجای اینکه صرفاً یک روایت هنری باشند، تجربه زیسته فلسطینیان را به جهانیان منتقل میکنند. از جمله این فیلمها میتوان به «از کانون فاجعه»، «صدای هند رجب»، «غزه: چگونه در یک منطقه جنگی زنده بمانیم»، «روحت را در دست بگیر و قدم بزن» و «سرزمین دیگری نیست» اشاره کرد.
فیلم «از کانون فاجعه» مجموعهای از ۲۲ فیلم کوتاه است که توسط فیلمسازان زن و مردی ساخته شده که همگی در غزه حضور داشتند و همزمان با ساخت فیلم، درگیر نجات جان خود، یافتن سرپناه و تأمین ابتداییترین نیازهای زندگی بودهاند. این فیلمها تجربههای متنوعی از جنگ را روایت میکنند: آوارگی، فقدان، ترس دائمی، و درعینحال، تلاش برای حفظ کرامت انسانی.
فیلم «صدای هند رجب» به بازآفرینی دراماتیزه سرگذشت هند رجب، دختر ششساله فلسطینی میپردازد که در جریان حملات اسرائیل در غزه جان خود را از دست داد. این فیلم با استفاده از صدای واقعی هند پیش از مرگ، انتخابی که «صدای هند رجب» را از یک روایت بازسازیشده فراتر میبرد و آن را به سندی احساسی و تاریخی بدل میکند.
مستند «غزه: چگونه در یک منطقه جنگی زنده بمانیم» روایتی است متمرکز بر کودکان؛ گروهی که بیش از همه قربانی جنگ بودهاند و درعینحال، کمترین امکان دفاع از روایت خود را داشتند. این فیلم بر پایه ویدئوهایی ساخته شده که پیش از آتشبس ضبط شدهاند و زندگی روزمره کودکان در شرایط محاصره و بمباران دائمی را نشان میدهند.
فیلم «روحت را در دست بگیر و قدم بزن» با استفاده از آرشیوها، تصاویر خبری و نامهنگاریها، زندگی یک زن جوان فلسطینی را بازسازی میکند که قرار بود بهزودی ازدواج کند اما به دست سربازان اسرائیلی به شهادت رسید. این فیلم، فراتر از روایت فردی، به الگوهای رفتاری نظامی اشاره میکند که به نابودی زیرساختهای زندگی و امکان بقا منجر شده است.
مستند «سرزمین دیگری نیست» به کارگردانی یووال آبراهام، باسل عدرا، حمدان بلال و ریچل زر، به دلیل روایت بیپرده خشونت رژیم صهیونیستی علیه ساکنان فلسطینی روستای مسافر یطا با تحسین جهانی مواجه شده است. این فیلم که در نود و هفتمین دوره جوایز اسکار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم مستند شد، بهروشنی نشان داد که روایت فلسطینی حتی در قالب مستندِ واقعیتمحور نیز تا چه اندازه «سیاسی» تلقی میشود.
در این شرایط، سینماگرهایی که به دفاع از روایت فلسطینی پرداختهاند، با موانع و فشارهای سیاسی مواجه شدهاند. اما در عین حال، این فیلمها بهجای اینکه یک روایت هنری باشند، تجربه زیسته فلسطینیان را به جهانیان منتقل میکنند. با وجود آغاز آتشبس از دهم اکتبر ٢٠٢٥، اسرائیل به حملات روزانه خود به غزه ادامه داده و به گفته مقامات غزه، نزدیک به ۸۰۰ حمله انجام داده و نزدیک به ۴۰۰ نفر را کشته است.
در چنین شرایطی، سینمای فلسطین بهجای اینکه یک روایت هنری باشد، حافظه تاریخی و شه
