تــنـش پشت درهای بسته
به گزارش وبسایت صنعت جهان، در گزارشی که اخیرا توسط آکسیوس منتشر شد، جزئیات جدیدی از جلسه هفته گذشته دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در کاخ سفید فاش شد. این جلسه، تصویری پرتنش از دیدار دو رهبر را ترسیم میکند. ترامپ با هدف عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل وارد جلسه شد، اما مخالفت صریح بن سلمان را دریافت کرد.
مقامات آمریکایی बतاند که ترامپ «ناامید و آزرده» از این موضع خارج شد، در حالی که بن سلمان بر لزوم یک «مسیر غیرقابل بازگشت، معتبر و زماندار» برای تشکیل دولت فلسطینی تأکید کرد. این تنش نهتنها نمادی از شکست موقت پروژه قرارداد ابرهیم است، بلکه پردهای از چالشهای عمیقتر در روابط دوجانبه عربستان و آمریکا برمیدارد.
تحلیلگران روابط خاورمیانه تأکید میکنند که جنگ غزه افکار عمومی عربستان را دگرگون کرده است. نظرسنجیهای مستقل نشاندهنده افزایش ۴۰درصدی حمایت از فلسطین در میان جوانان سعودی است. این مخالفت، پروژه عادیسازی را که ترامپ آن را «پیشرفت صلح» مینامد فعلا به شکست کشانده است.
این شکست، نشاندهنده ضعف ذاتی سیاست خارجی آمریکاست. یعنی وابستگی بیش از حد به فشارهای یکجانبه، بدون توجه به پویاییهای داخلی متحدانش است. ترامپ، که در دوران اول خود قرارداد ابراهیم را با امارات و بحرین پیش برد، اکنون با واقعیتی روبهروست که غزه آن را تغییر داده است. عادیسازی دیگر یک «جایزه» نیست، بلکه یک «ریسک سیاسی» برای رهبران جهان عرب است.
نمادهای عدم اعتماد فروش تسلیحات و برونسپاری امنیت
این تنشها، هرچند در ظاهر به مسأله فلسطین محدود میشود، اما ریشه در عدم اعتماد عمیقتر میان واشنگتن و ریاض دارد. یکی از بارزترین نمادهای این عدم اعتماد، فرآیند فروش جنگندههای F-۳۵ A به عربستان است. آمریکا اخیرا موافقت خود را با فروش ۴۸ فروند F-۳۵ A به عربستان اعلام کرد، اما با یک شرط کلیدی: این هواپیماها نسخههای «پایینتر و با امکاناتی محدودتر» خواهند بود.
این تصمیم، نشاندهنده اولویتدهی واشنگتن به تلآویو بر ریاض است. تحلیلگران دفاعی اشاره میکنند که F-۳۵های سعودی فاقد برخی نرمافزارهای پیشرفته رادارگریز و سیستمهای تسلیحاتی خواهند بود، که این امر نهتنها کارایی عملیاتی آنها را کاهش میدهد، بلکه پیامی واضح از عدم اعتماد آمریکا به عربستان را ارسال میکند.
چالشهای گستردهتر سیاستهای نفتی و همکاری با رقبا
علاوه بر این، چالشهای روابط عربستان و آمریکا فراتر از مسائل دفاعی و مرتبط با فلسطین است. در سالهای اخیر، ریاض بارها از سیاستهای واشنگتن فاصله گرفته، که این امر فضای چالشی را تشدید کرده است. یکی از برجستهترین موارد، عدم همراهی عربستان با تحریمهای ضدروسیه آمریکاست.
واشنگتن از اوپکپلاس درخواست کرده بود با افزایش تولید نفت، قیمتها را کاهش داده و درآمد مسکو را محدود کند، اما عربستان نهتنها این خواسته را نپذیرفت، بلکه همکاری خود با روسیه را نیز گسترش داد.
در نوامبر ۲۰۲۵، اوپکپلاس تصمیم به توقف افزایش تولید تا سهماهه اول ۲۰۲۶ گرفت، که این امر مستقیما با فشارهای آمریکایی برای مقابله با تحریمهای جدید علیه ۶۰درصد ظرفیت تولید نفت روسیه در تضاد بود. این سیاست، که عربستان آن را با استناد به «تعادل بازار» توجیه میکند، درواقع پاسخی به وابستگی اقتصادی ریاض به درآمدهای نفتی است، اما از منظر واشنگتن، خیانت به ائتلاف غربی تلقی میشود.
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهند که این عدم همسویی، قیمت نفت را حدود ۲.۵درصد
