دانشمندی که «غرب» را مات و مبهوت کرد؛ شاهکار شهید شهریاری چه بود؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، دکتر مجید شهریاری، استاد و پژوهشگر برجسته فیزیک هستهای، در هفتم آذر ۱۳۸۹، در جریان یک عملیات تروریستی به شهادت رسید.
ترور دکتر مجید شهریاری نقطه عطفی در روند مواجهه ایران با تهدیدهای امنیتی علیه دانشمندان هستهای بود. این حادثه در اوج فشارهای سیاسی و تحریمهای گسترده بینالمللی علیه فعالیتهای هستهای ایران رخ داد و توجه افکار عمومی را به شخصیت علمی و زندگی این استاد دانشگاه جلب کرد.
شهریاری سالها در حوزه فیزیک هستهای و مهندسی انرژی به فعالیتهای آموزشی و پژوهشی مشغول بود و در زمان ترور، مدیریت بخش مهمی از پروژههای راهبردی کشور را بر عهده داشت. او از چهرههای اثرگذار در توسعه دانش هستهای به شمار میرفت.
مجید شهریاری در سال ۱۳۴۵ در شهر زنجان به دنیا آمد و تحصیلات دوران کودکی و نوجوانی خود را در همین شهر گذراند. علاقه او به علوم پایه از سالهای نخست تحصیل شکل گرفت و در دوران دبیرستان با حضور در المپیادهای علمی استعداد ویژه خود را نشان داد. پس از پایان دوره متوسطه، وارد رشته مهندسی برق در دانشگاه صنعتی شریف شد، اما پس از مدت کوتاهی مسیر تحصیلی خود را تغییر داد و به فیزیک هستهای روی آورد.
شهریاری تحصیلات خود را تا مقطع دکتری ادامه داد و پس از آن بهعنوان عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی مشغول به کار شد. او در حوزه اصلی تمرکز خود، طراحی و تحلیل سامانههای هستهای، محاسبات نوترونی و پروژههای مرتبط با ایمنی و بهرهبرداری از نیروگاههای هستهای فعالیت داشت.
او علاوه بر تدریس در مقاطع تحصیلات تکمیلی، نقش مؤثری در راهاندازی و توسعه برخی آزمایشگاهها و گروههای پژوهشی دانشگاه داشت و شاگردان بسیاری را در حوزههای تخصصی آموزش داد. فعالیتهای او تنها به دانشگاه محدود نمیشد و به پروژههای ملی، حضور در کمیتههای علمی و همکاری با مراکز راهبردی کشور نیز میپرداخت.
مردم زیادی از همکارانش تأکید کردهاند که دقت، نظم، تسلط علمی و روحیه همکاری او نقشی مهم در پیشبرد برنامههای فنی ایران داشته است. با این حال، تمرکز شهریاری بر فعالیتهای پژوهشی موجب شده بود که نام او کمتر در فضای عمومی یا رسانهای دیده شود.
در آذرماه ۱۳۸۹، در شرایطی که فضای بینالمللی پیرامون فعالیتهای هستهای ایران تحت فشارهای سیاسی و تحریمهای گسترده قرار داشت، عملیات تروریستی بر علیه او صورت گرفت؛ عملیاتی که از نظر شیوه اجرا، طراحی و هدفگذاری، با هدف آسیبزدن به توان علمی کشور ارزیابی شد. در این حادثه، انفجار بمب مغناطیسی متصل به خودرو موجب شهادت دکتر شهریاری شد.
درباره این حادثه، بهجت قاسمی لحظه شهادت همسرش را اینگونه روایت میکند: «روز قبل از حادثه دکتر از دانشگاه به من زنگ زد و گفت در دانشگاه جلسهای هست که من هم باید بروم، چون من یک طرح در دست اجرا داشتم که مدتی بود به مشکل خورده بودم و دکتر گفت مشکل طرح من در آن جلسه حل میشود.»
واکنشها به این حادثه در داخل کشور بسیار گسترده بود. مسئولان اجرایی و امنیتی ضمن محکومکردن این ترور، بر ادامه مسیر علمی کشور تأکید کردند. دانشگاهیان نیز با برگزاری مراسم و انتشار پیامهای متعدد، ضمن گرامیداشت جایگاه شهریاری، نسبت به پیامدهای این حادثه برای جامعه علمی کشور هشدار دادند.
مقام معظم رهبری در این باره فرمودند: «شهید شهریاری بسیجیوار کار کرد. آن روزی که درها را به روی ملت ایران خواستند ببندند که محصول این رادیوداروها به دست مردم نرسد و جمهوری اسلامی دچار مشکل بشود و گفتند «نمیفروشیم» که این مرکز تهران تعطیل بشود، اینها – مرحوم شهید شهریاری – هم مشغول کار شدند، تلاش کردند، که بعد آمدند به ما گفتند که توانستیم بیست درصد را تولید کنیم، بعد هم آمدند به ما اطلاع دادند که ما لوله سوخت و صفحه سوخت را هم ساختیم؛ دشمن [متحیر] ماند. این
