شب قبل از انقراض قاجاریه در زیرزمین خانه رضاخان چه گذشت؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، روز شنبه نهم آبان ۱۳۰۴ مجلس شورای ملی به اتفاق آرا به مادهواحده انقراض سلطنت قاجاریه و تفویض حکومت به رضاخان سردارسپه رای مثبت داد و در پی آن سلطنت قاجاریه پس از ۱۲۹ سال حکومت منقرض شد. متن ماده واحده به این شرح بود:
«مادهواحده – مجلس شورای ملی به نام سعادت ملت انقراض سلطنت قاجاریه را اعلام نموده و حکومت موقتی را در حدود قانون اساسی و قوانینموضوعه مملکتی به شخص آقای رضا خان پهلوی واگذار میکند – تعیین تکلیف حکومت قطعی موکول به نظر مجلس مؤسسان است که برای تغییرمواد ۳۶ – ۳۷ – ۳۸ – ۴۰ متمم قانون اساسی تشکیل میشود. این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه نهم آبان ماه یک هزار و سیصد و چهار شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. رییس مجلس شورای ملی – سید محمد تدین»
اما رضاخان سردارسپه برای راضی کردن قاطبه وکلای مجلس به تصویب این لایح از خیلی جلوتر شروع به اقدام کرده بود. او تقریبا از اوایل مهر و درنهایت موفق به تصویب آن در روز موعود شد. اما یحیی دولتآبادی یکی از وکلای مجلس در آن مقطع که در کنار مدرس، مصدق، حسین علا و تقیزاده یکی از مخالفان سرسخت این مادهواحده بود، در جلد چهارم خاطرات خود از شب قبل از آن روز روایتی قابل تامل دارد.
شب قبل از روز رایگیری، کارکنان سردار سپه نمایندگان را به خانه خود دعوت کرده بودند تا مطمئن شوند که فردا قطعا رای مثبت خواهند داد. آنها نمایندگان را به خانه سردار سپه دعوت کرده بودند تا امضا بگیرند مبنی بر اینکه فردا رای مثبت خواهند داد.
یحیی دولتآبادی در خاطرات خود مینویسد که او به خانه سردار سپه رفته بود و در زیرزمین مجلس به همراه نمایندگان و صاحبمنصبان نظام و نظمیه نشسته بودند. روی میز یک ورقه قرار داشت و هر یک از آنها باید بر آن امضا میکردند. ورقه را میخواند و میفهمید که مطالب چیست و میدید که بسیاری از نمایندگان آن را امضا کرده بودند.
يحیی دولتآبادي به خانه سردار سپه رفته و در زیرزمين مجلس به همراه نمایندگان و صاحبمنصبان نظام و نظميه نشسته بودند. روی میز یک ورقه قرار داشت و هر یک از آنها بايد بر آن امضا ميکردند. يحيی دولتآبادي مینویسد که او با اصرار نماینده سمنان، ورقه را امضا نکرد و گفت: «اگر رأیی داشته باشم در مجلس شورای ملی میدهم نه در این سردابه».
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
