صف میلیونی برای ۶۵ هزار خودرو؛ بازار همچنان گرفتار کمبود عرضه

به گزارش وبسایت صنعت جهان، بازار خودرو در ایران به‌طور فزاینده‌ای پرچالش و انباشت تقاضا شده است. آمارهای رسمی نشان می‌دهد در قرعه‌کشی ایران خودرو، ۴ میلیون و ۶۵۶ هزار و ۱۹۷ نفر شرکت کردند، در حالی که تنها حدود ۶۵ هزار و ۲۰۰ دستگاه خودرو برای عرضه در نظر گرفته شده است.

این خودروها در قالب سه طرح مختلف شامل فروش فوری با تحویل ۳۰ روزه، فروش فوق‌العاده با تحویل ۹۰ روزه و پیش‌فروش با موعد حداقل چهار ماهه عرضه خواهند شد. بررسی این آمار نشان می‌دهد که نسبت عرضه به تقاضا بسیار ناچیز است و ساختار فعلی فروش خودرو در کشور عملاً منجر به شکل‌گیری صف‌های طولانی و رقابت شدید میان متقاضیان شده است.

کارشناسان معتقدند که تداوم نظام قرعه‌کشی و محدودیت عرضه، زمینه ایجاد تقاضای کاذب، سوداگری و بی‌اعتمادی عمومی را فراهم کرده است. بسیاری از متقاضیان نه برای مصرف واقعی، بلکه با هدف بهره‌برداری از اختلاف قیمت کارخانه و بازار در این طرح‌ها شرکت می‌کنند.

عدم تناسب عرضه و تقاضا موجب شده بازار خودرو به‌جای ثبات، شاهد نوسانات قیمتی و افزایش فعالیت دلالان باشد. تکرار چندین مرحله قرعه‌کشی در سال‌های اخیر نیز نتوانسته این روند را کنترل کند.

صنعت خودرو در ایران با چالش‌های ساختاری عمیق مواجه است. در اغلب کشورهای توسعه‌یافته و حتی بسیاری از کشورهای منطقه، فرایند خرید خودرو شفاف، رقابتی و مبتنی بر عرضه آزاد است. در این کشورها مشتری می‌تواند با مراجعه به نمایندگی رسمی، وب‌سایت‌های فروش و یا پلتفرم‌های معتبر، با انتخاب مدل مورد نظر خود، خودرو را به‌صورت نقدی یا اقساطی با نرخ بهره پایین خریداری کند.

در این بازارها، شرکت‌های خودروسازی برای جذب مشتری و رقابت با سایر برندها، روش‌های متنوعی از جمله فروش اعتباری بلندمدت، ارائه تسهیلات بانکی کم‌بهره، تخفیفات موسمی، خدمات پس از فروش گسترده و طرح‌های تضمین کیفیت ارائه می‌کنند.

اما در ایران، متقاضیان خودرو با ساختاری مواجه‌اند که در آن عرضه محدود، فرآیند خرید زمان‌بر و دسترسی به خودرو همچنان امتیازمحور است. محدودیت تولید، فاصله زیاد قیمت کارخانه و بازار، نظام قیمت‌گذاری دستوری و نبود رقابت واقعی بین خودروسازان داخلی، شرایطی ایجاد کرده که متقاضیان برای خرید یک کالای مصرفی مجبور به ثبت‌نام‌های میلیونی، انتظار طولانی‌مدت و ورود به قرعه‌کشی می‌شوند.

به گفته کارشناسان، اصلاح سیاست‌گذاری صنعت خودرو و تغییر رویکرد از سیستم محدود و دستوری به سمت بازار رقابتی و شفاف، تنها راهکار پایدار برای عبور از وضعیت فعلی است. توسعه واردات هدفمند خودرو، افزایش تعاملات فناوری و سرمایه‌گذاری خارجی، ارتقای بهره‌وری تولید داخلی، حذف انحصارات و اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری از جمله اقداماتی است که می‌تواند موازنه عرضه و تقاضا را احیا کرده و مسیر پایداری برای رشد صنعت خودرو فراهم کند.

منبع: مهردانوش.