هنر، پیشران اقتصاد است نه «زینتالمجالس»! / درسهایی برای اقتصاد ایران
به گزارش وبسایت صنعت جهان، تحول در اقتصاد هنر از موضوعات مهم در کشورها است. ریچارد اوتی، اقتصاددان مشهور، اصطلاح «بلای منابع» را ابداع کرد و نشان داد که وجود منابع طبیعی فراوان، بیش از این که برکت برای اقتصاد یک کشور بیاورد، بلا و نکبت خواهد آورد.
در بریتانیا، اقتصاد هنر به یک پیشران اقتصادی تبدیل شده است. این کشور، در سال 1998، سند توسعه «صنایع خلاق» را منتشر کرد و با کارهایی مثل رعایت «اصل فاصله دولت از هنر»، مشوقهای مالیاتی، سرمایهگذاری در نقاط تلاقی هنر و فناوری، امروز به دومین بازار بزرگ هنر در جهان تبدیل شده است. سهم اقتصاد خلاق، به 125 میلیارد پوند در سال رسیده و نرخ رشد آن دو برابر کل اقتصاد این کشور است.
سنگاپور، با «زیرساخت قانونی»، «تسهیلات مالیاتی»، «تعریف هنر در نظام بانکی» و جذب اهالی اقتصاد هنر جهان، توانسته است هنر را به بهترین شکل در نظام مدیریت ثروت و خدمات بانکی خود ادغام کند. برنامه جدید «هنر ما» از سال 2023 در سنگاپور آغاز شده که به دنبال ورود هنر به زندگی مردم و افزایش تقاضای داخلی هنر در این کشور است.
امارات، اکنون به عنوان «هاب ثانویه» هنر در جهان شناخته میشود. این کشور، مسیر برندینگ خود در اقتصاد هنر را حدوداً از ابتدای قرن 21 آغاز کرده است. دهه نخست، میزبان گالریها و حراجهای مشهور جهان شد تا زیرساختهای منظقهای خود را تقویت کند. دهه 2010، شعبهای از مشهورترین موزههای هنر جهان را راه انداخت و نمایشگاه آرتدبی را به عنوان مهمترین رویداد هنری خاورمیانه تثبیت کرد.
اندونزی، نمونه موفق «اقتصاد هنرِ پایین به بالا» است. شهر یوگیاکارتا به مرکز تولید هنر معاصر تبدیل شده که در آن هنرمندان به صورت شبکهای و بدون وابستگی به منابع دولتی، بازار بینالمللی قدرتمندی ایجاد کردهاند. مدل «یوگیاکارتا»، یک الگوی منحصربهفرد در جهان است.
مطالعه مسیر سایر کشورها، میتواند درسهای آموزندهای برای توسعه اقتصاد هنر ایران داشته باشد. اگر تغییر رویکرد به هنر را ضروری بدانیم، باید با تحلیل شرایط منحصربهفرد ایران، مسیر توسعه اقتصاد هنر در این سرزمین را با تجزیه و ترکیب این الگوها طراحی کنیم.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
