ولایتی: دوران سلطه آمریکا بر جهان به پایان رسیده است
به گزارش وبسایت صنعت جهان، علی اکبر ولایتی مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل گفت: برای درک وضعیت کنونی جهان، باید ریشههای تاریخی قدرتطلبی و توسعهطلبی آمریکا را شناخت. پس از کشف قاره آمریکا در سال ۱۴۹۲ میلادی توسط کریستف کلمب، قدرتهای اروپایی همچون اسپانیا، پرتغال، انگلیس و فرانسه به تقسیم سرزمینهای جدید پرداختند. این رقابتهای استعماری، درگیریهای اروپا را به قاره جدید کشاند و سرآغاز سیاستهای سلطهگرانهای شد که بعدها در قالب قدرت آمریکا تبلور یافت.
استعمارگران اروپایی، بهویژه پرتغالیها، با رفتارهای غیرانسانی خود زمینهساز یکی از سیاهترین دورانهای تاریخ بشری شدند؛ آنان مردم آفریقا را به بردگی گرفتند و در کشتیها به اروپا میبردند و نیمی از آنان در راه جان میباختند. این شیوه ظالمانه، اساس نظام اقتصادی و اجتماعی اولیه در قاره آمریکا را شکل داد.
ولایتی گفت: در سال ۱۷۷۶ میلادی، پس از جنگ میان استعمارگران، ایالات متحده آمریکا تأسیس شد؛ کشوری که از ابتدا بر مبنای تبعیض نژادی، استعمار و انباشت سرمایه شکل گرفت. بعدها جنگهای داخلی آمریکا (۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵) که بهظاهر بر سر لغو بردهداری بود، در واقع نزاعی میان دو تفکر اقتصادی و سیاسی متفاوت بود: شمال صنعتی و لیبرال با جنوب زمیندار و سلطهطلب.
وی افزود: تفکر جنوبی آمریکا، که بعدها در قالب حزب جمهوریخواه تداوم یافت، همچنان بر سیاستهای توسعهطلبانه، برتریجویانه و سلطهگرانه تأکید دارد. از ریگان تا ترامپ، رگههای همان تفکر دیده میشود؛ تفکری که منافع آمریکا را مقدم بر همه ارزشهای انسانی میداند.
ولایتی در تحلیل تحولات قرن بیستم تصریح کرد: پس از جنگ جهانی دوم و در دوران جنگ سرد، آمریکا کوشید خود را بهعنوان تنها قدرت تعیینکننده جهان معرفی کند. با فروپاشی شوروی، بوش پدر اعلام کرد که «در جهان تنها یک ابرقدرت باقی مانده است» و فوکویاما از «پایان تاریخ» سخن گفت. اما این خوشخیالی دیری نپایید؛ زیرا ملتها و قدرتهای نوظهور، سلطه یکجانبه آمریکا را نپذیرفتند.
ولایتی افزود: روسیه پس از فروپاشی شوروی، در دوران ولادیمیر پوتین بار دیگر به قدرت بازگشت. پوتین با بازسازی ساختار سیاسی و اقتصادی روسیه، اقتدار ملی را احیا کرد و در برابر سیاستهای تجاوزکارانه غرب ایستاد. او بسیاری از امتیازاتی را که گورباچف و یلتسین به غرب داده بودند، لغو کرد و استقلال روسیه را بازگرداند.
وی در ادامه با اشاره به نقش چین در تحولات جهانی خاطرنشان کرد: چین نیز در دهههای اخیر با رشد اقتصادی بیسابقه و سیاست خارجی متوازن، توانسته است جایگاه مستقلی در نظام بینالملل بیابد. اتحاد راهبردی چین و روسیه در قالب سازمان شانگهای و گروه بریکس، نشانهای روشن از شکلگیری قطب جدیدی در شرق است که در برابر سیاستهای یکجانبه آمریکا ایستاده است.
ولایتی گفت: امروز آمریکا نهتنها در خاورمیانه بلکه در آمریکای لاتین و شرق آسیا نیز با بحران مشروعیت مواجه است. سیاست موسوم به «حیاط خلوت» که از دوران مونرو آغاز شد، هنوز در تفکر سیاستمداران آمریکایی وجود دارد. از نگاه آنان، آمریکای لاتین باید در کنترل واشنگتن بماند، همانگونه که ترامپ در اظهاراتی، کانادا را ایالت پنجاهویکم آمریکا خواند.
ولایتی با اشاره به جاهطلبیهای جدید واشنگتن تأکید کرد: آمریکا درصدد گسترش نفوذ خود از آمریکای جنوبی تا قطب شمال است و در عین حال، به دنبال کنترل مناطق راهبردی، چون کانال پاناما، ونزوئلا، شیلی و بولیوی است. هدف نهایی، مقابله با قدرتگیری شرق و حفظ ابرقدرتی از دسترفته خود است.
ولایتی افزود: ترامپ در
