چرا وقتی سرما میخوریم، دچار آبریزش بینی میشویم؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، آبریزش بینی ممکن است در نگاه اول علامتی ساده و آزاردهنده به نظر برسد، اما از دید علم، این پدیده یکی از پیچیدهترین و هوشمندانهترین واکنشهای بدن در برابر محیط اطراف است.
آبریزش بینی حاصل از مجموعهای هماهنگ از فرایندهای عصبی، ایمنی، عروقی و سلولی است. این پدیده در Response به سرماخوردگی، گرده گیاهان، هوای سرد یا حتی یک غذای تند رخ میدهد.
علم امروز بهخوبی میداند که آبریزش بینی صرفاً «نشتی ساده» نیست، بلکه پیامد مستقیم فعالیت سیستم دفاعی بدن است. بینی به عنوان یک سامانه تصفیه زنده و فعال عمل میکند و هوایی که وارد آن میشود، پیش از رسیدن به ریهها گرم و مرطوب میشود و همزمان ذرات معلق، ویروسها و باکتریها در مسیر به دام میافتند.
هنگام ورود آلرژن یا ویروس به بینی، سلولهای پوشاننده مخاط بینی آن را شناسایی میکنند و موادی شیمیایی به نام سایتوکینها آزاد میکنند. این مولکولها پیامرسانهای سیستم ایمنی هستند و چند دستور همزمان صادر میکنند: سلولهای ایمنی را به محل فرا میخوانند، التهاب بافت بینی را بهوجود میآورند و غدد مخاطی را فرمان میدهند که مخاط بیشتری ترشح کنند.
در مراحل اولیه سرماخوردگی، ترشحات بینی معمولاً شفاف و آبکی هستند و با پیشرفت عفونت، مخاط ممکن است غلیظتر و رنگیتر شود. همزمان با فعالشدن سیستم ایمنی، رگهای خونی داخل بینی گشاد میشوند و مایعات از دیواره رگها نشت میکنند و بافت بینی متورم میشود.
در واکنشهای آلرژیک، مادهای به نام هیستامین نقش کلیدی دارد و باعث نفوذپذیری رگها میشود و مستقیماً باعث آبریزش بینی، خارش و عطسه میشود. در برخی شرایط، سیستم عصبی پاراسمپاتیک که نقش اصلی آن «استراحت و ترمیم» بدن است، فعال و باعث تحریک غدد مخاطی بینی میشود.
در چنین مواقعی، بدون وجود هیچ ویروس یا آلرژن، بینی شروع به تولید مخاط میکند. این پدیده در پزشکی به آن رینیت چشایی گفته میشود.
آبریزش بینی چیز بدی نیست و نشانه عملکرد صحیح بدن است. سیستم ایمنی بدن تهدید را تشخیص داده، بدن در حال دفاع است و مکانیسمهای پاکسازی برای بیرونراندن عامل مهاجم فعال شدهاند.
در این شرایط، داروهایی که برای آبریزش بینی استفاده میشوند، هدفشان یکی از مراحل فرایند دفاعی بدن است. برخی داروها مانند آنتیهیستامینها به هیستامین حمله میکنند و آن را کاهش میدهند. داروهای دکونژستانت (ضداحتقانها) هم رگهای خونی بینی را منقبض میکنند تا گرفتگی بینی کم شود.
غذاهایی که سیستم ایمنی را تقویت کرده و التهاب را کاهش میدهند، میتوانند مفید باشند. این غذاها شامل ویتامین C، ویتامین A و بتاکاروتن، زینک (روی)، غذاهای ضدالتهابی و امگا-۳، سیر و زنجبیل تازه و مایعات گرم هستند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
