۱۰ کشف شگفتانگیز درباره مغز در سال ۲۰۲۵
به گزارش وبسایت صنعت جهان، مغز انسان با حدود ۸۶ میلیارد نورون و ۱۰۰ تریلیون سیناپس یکی از پیچیدهترین سازههای شناختهشده در جهان است. دانشمندان علوم اعصاب هر ساله چیزهای جدید و جالب در مورد عملکرد مغز کشف میکنند. در سال ۲۰۲۵، مجله ساینتیفیک امریکن در مورد ۱۰ کشف جالب در مورد مغز انسان گزارش داد. در ادامه به این ۱۰ کشف اشاره میکنیم.
مغز انسان پنج دوره متمایز دارد که در هر یک از این دورهها تغییرات مهمی در سازماندهی مغز رخ میدهد. این دورهها شامل دوران نوجوانی، بزرگسالی، سن ۶۶ سالگی، سن ۸۳ سالگی و دوران نوجوانی دوباره هستند. در هر یک از این دورهها مغز افراد تغییرات مشابهی را تجربه میکند. در دوران نوجوانی، مغز بین ۹ تا ۳۲ سالگی تغییرات زیادی را تجربه میکند.
مطالعهای روی هیپوکامپ نوزادان نشان داد که مغز آنها از حدود یک سالگی شروع به ساختن خاطرات میکند. اما هنوز معلوم نیست چرا بزرگتر شدن مغز باعث از دست دادن خاطرات میشود.
محققان نکته جالب دیگری در مورد مغز نوزادان کشف کردند که آنها سطوح بالایی از پروتئینهای «تائو» دارند که در بزرگسالان با بیماری آلزایمر مرتبط است. اما مغز نوزادان سالم این پروتئینها را زیاد دارد و بعدها کاهش مییابد. این نشان میدهد شاید بتوان این تغییرات مضر در بزرگسالان را پیشگیری یا معکوس کرد.
دانشمندان مدتها فکر میکردند که انسان با تمام نورونهایی که در طول عمر نیاز دارد، متولد میشود. اما شواهد نشان داد که بزرگسالان هم میتوانند نورونهای جدید بسازند. این فرایند «نورونزایی» نامیده میشود و تاکنون شواهد عمدتاً غیرمستقیم و مورد بحث بودند. اما امسال پژوهشگران نورونهای تازه تشکیلشده و سلولهای پیشساز آنها را در مغز بزرگسالان کشف کردند.
وقتی یک سیب را تصور میکنید، فعالیت مغزتان تفاوت چندانی با زمانی که واقعاً سیب را میبینید ندارد. دانشمندان «سیگنال واقعیت» را کشف کردهاند که توسط بخشی از مغز به نام شکنج دوکیشکل تولید میشود و سپس توسط بخش دیگری ارزیابی میشود تا مشخص کند چیزی واقعی است یا ساخته ذهن.
نتایج اولیه کارآزمایی بالینی نشان داده است دارویی به نام AMT-130 پیشرفت بیماری هانتینگتون را کند میکند. این دارو با جراحی ۸ تا ۱۰ ساعته مستقیماً به عمق مغز منتقل میشود و اگر توسط سازمانهای نظارتی تایید شود، میتواند اولین درمان برای این اختلال نادر و ژنتیکی عصبی باشد.
مغز انسان ویژه است، اما باورهای گذشته درباره تفاوت ما با دیگر حیوانات، با شواهد جدید کمکم زیر سوال رفته است. امسال دانشمندان بیشتر درباره تواناییهای شناختی نزدیکترین خویشاوندان نخستیسان ما آموختند. برای مثال، شامپانزهها میتوانند شواهد را بسنجند و باورهای خود را وقتی اشتباه از آب درمیآیند بهروز کنند.
مغز ما رنگها را بر اساس فعالیت سلولهای شبکیه که نور آبی، سبز و قرمز را دریافت میکنند، میسازد. اما پژوهشمندان با لیزر کردن چشمهای پنج داوطلب توانستند رنگی جدید غیرممکن ایجاد کنند که آن را اولو (Olo) نامیدند.
مغز انسان میدرخشد و این درخشش به نام بیوفوتون است. این فوتونها محصول جانبی مصرف انرژی هستند و میزان انتشار آنها هنگام انجام کارهای ذهنی مختلف تغییر میکند. اما هنوز مشخص نیست که آیا این فوتونها نقشی در شناخت و عملکرد مغز دارند یا نه.
یکی از بزرگترین معماهای علم، چگونگی شکلگیری آگاهی در مغز انسان است. دانشمندان برای توضیح این پدیده نظریههای مختلفی ارائه کردهاند. دو نظریه مهم عبارتند از: نظریه اطلاعات یکپارچه (IIT) و نظریه فضای جهانی عصبی (GNWT). اما هنوز هیچ نظریهای نمی
