آیتالله شاهآبادی؛ معلمی که روح مبارزات ضداستکباری امام خمینی (ره) را شکل داد
به گزارش وبسایت صنعت جهان، آیتالله محمدعلی شاهآبادی، استاد عرفان نظری امام خمینی(ره) بود که الهامبخش امام خمینی(ره) در مسیر مبارزه با استبداد و استکبار بود.
امام خمینی(ره) در آثار خود از آیتالله شاهآبادی با عنوان «روحی فداه» یاد میکند که نشاندهنده اوج ارادت و محبت و شیفتگی شاگرد نسبت به استاد است. با مرور بر افکار، نوشتهها و نوع مبارزات سیاسی آیتالله شاهآبادی، میتوان گفت که امام خمینی(ره) از چندین جهت تحتتأثیر وی بوده است.
آیتالله شاهآبادی بهخوبی به ریاکاری سردار سپه واقف بود و با درک عمیق سیاسی، بارها میگفت: «این مردک اکنون که به قدرت نرسیده است، چنین به دستبوسی علما و مراجع میرود و تظاهر به دینداری میکند و از محبت اهلبیت(ع) دم میزند. اما بهمحض آنکه به قدرت رسید، به همه علمای دین پشت خواهد کرد.»
امام خمینی(ره) نزد آیتالله شاهآبادی کتابهای عرفانی را آموخت و بهویژه کتاب «فصوصالحکم» محیالدین ابن عربی را مطالعه کرد.
محمود فروزبخش، نویسنده و کارشناس تاریخ معاصر، اظهار داشت: آیتالله شاهآبادی دست از مبارزه برنداشت و درحالیکه ماه محرم بود، هر روز با سخنرانیهای کوبنده، فجایع رژیم را برای مردم بازگو میکرد. ایشان حدود ۱۵ ماه به تحصن ادامه داد و سپس در سال ۱۳۴۷ هجری قمری راهی شهر مقدس قم شد و به تعلیموتربیت طلاب علوم دینی همت گمارد.
فروزبخش تصریح کرد: امام خمینی(ره) در قم، نزد آیتالله شاهآبادی کتابهای عرفانی را فراگرفت و بهویژه کتاب «فصوصالحکم» محیالدین ابن عربی را مطالعه کرد.
امام خمینی(ره) نحوه آشنایی خود با استادش را چنین توضیح میدهد: «من پس از آنکه توسط یکی از منسوبین مرحوم شاهآبادی با ایشان آشنا شدم، در مدرسه فیضیه ایشان را ملاقات کردم و یک مسئله عرفانی از ایشان پرسیدم. ایشان شروع به گفتن کردند و من فهمیدم که اهل کار هستند. به دنبالشان آمدم و اصرار کردم که با ایشان یک درس داشته باشم. در ابتدا قبول نمیکردند تا اینکه به گذر عابدین (یکی از محلات قم) رسیدیم. بالاخره من به ایشان گفتم که فلسفه خواندهام و اکنون عرفان میخواهم و باز هم اصرار کردم تا اینکه بالاخره ایشان قبول کردند و من حدود ۷ سال نزد آیتالله شاهآبادی فصوص و مفتاحالغیب خواندم.»
امام خمینی(ره) درباره آیتالله شاهآبادی فرمودند: «من در عمر خود، روحی لطیفتر از روح مرحوم شاهآبادی ندیدم. ایشان، صرفنظر از فقاهت، فلسفه و عرفان کمنظیر، در سیاست هم بینظیر بودند.»
این سخنان نشاندهنده تأثیر عمیق آیتالله شاهآبادی بر اندیشههای سیاسی امام خمینی(ره) است.
فروزبخش بیان داشت: آموزههای امام خمینی(ره) از آیتالله شاهآبادی به اندیشه سیاسی اجتماعی ایشان هم کشیده شد. آیتالله شاهآبادی معتقد بود که اساس عالم بر انس و عشق است و انبیا آمدهاند تا جامعهای دینی شکل بگیرد که روابط آن تنها برطرفکردن نیازهای شخصی نیست، بلکه هدفی بالاتر، فطری و توحیدی را دنبال میکند.
مفاهیمی مانند ایثار و ازخودگذشتگی، جامعه را به وحدت عالی میرساند. این کارشناس تاریخ معاصر گفت: در چنین جامعهای، مقام ولایت به معنای سرپرستی میتواند اعمال شود و اگر این محبت اولیه میان افراد جامعه مسلمانان وجود نداشته باشد، پراكندگی و ازهمگسیختگی قلوب مانع پیشرفت جامعه خواهد بود.
آیتالله
