احیای چلهنشینی سنت پر رمز و راز علما در اصفهان
به گزارش وبسایت صنعت جهان، در عصری که شتاب و هیاهوی بیوقفه فرصت اندیشیدن را از انسان میگیرد، مکانی در تخت فولاد اصفهان وجود دارد که میتوان در آن ایستاد، نفس کشید و فقط «بود». این میراث پرراز عرفان و آرامش با احیای چلهخانههایش نهتنها غبار از گذشته زدوده، بلکه پرده از روح امروز هم برداشته است.
یکی از میراث ناملموس شناساییشده در مجموعه تخت فولاد، سنت کهن چلهنشینی است که بخشی از سبک زندگی علما و بزرگان دینی در اصفهان قدیم بوده است. آنها نیت میکردند و چهل روز را در خلوت به عبادت و ریاضت اختصاص میدادند. چلهنشینی یا عبادت اربعین، در سیروسلوک عرفانی، مراقبت چهلروزه از خود است تا باطن فرد به آمادگی لازم جهت دریافت حکمت و علوم الهی نایل شود.
این سنت کهن، امروز هم ظرفیت بازآفرینی دارد و بهعنوان یکی از شاخصهای فرهنگی و مذهبی در تخت فولاد احیا شده است. دو چلهخانه با گنجینهای از نور و حضور در دل خود خانه کرده است. امروزه چلهخانههای تخت فولاد در تکیه بابا رکنالدین و تکیه مادر شاهزاده فعال شده است. در طراحی و بهرهبرداری مجدد از این فضاها تلاش شده تا چلهخانهها به کاربری اصیل خود بهعنوان عبادتگاه فردی تبدیل شوند و در اختیار مردم قرار گیرند.
ابراهیم عمرانی، مدیر مجموعه تاریخی، فرهنگی و مذهبی تخت فولاد شهرداری اصفهان، گفت: با احیای چلهخانهها در تخت فولاد اصفهان، عبادت فردی برای زائران فراهم شده است. ثبت آیین چلهنشینی بهعنوان میراث ناملموس فرهنگی از برنامههای مهم گردشگری معنوی تخت فولاد است. این فضاها بهعنوان یکی از ظرفیتهای تاریخی و معنوی مجموعه تخت فولاد دوباره در اختیار زائران و گردشگران قرار گرفت تا بتوانند از موقعیتهای ارزشمند معنوی و فرهنگی آن بهرهمند شوند.
چلهخانه تکیه مادر شاهزاده، یکی از میراثهای ناملموس در تخت فولاد است که در ضلع جنوبی تکیه قرار دارد. این چلهخانه همواره موردتوجه عالمان و زاهدانی بوده که برخی از آنان وصیت میکردند که در همین مکانها دفن شوند. چلهخانه بابا رکنالدین، در جنوب شرقی آرامگاه بابا رکنالدین، خلوتگاهی ساده، اما شکوهمند است. این مکان به شیخ بهایی، عالم و عارف نامدار نسبتدادهشده است که قدمتی مانند خود بقعه دارد.
محمود فروز بخش، نویسنده و کارشناس فرهنگی و تاریخی تخت فولاد اصفهان، گفت: اصل چلهنشینی به معنای خلوتی چهلروزه، بحثی ساختگی نیست و در فرهنگ عرفانی بسیار سابقهدار است. از بهترین نمونههای چلهخانه در اصفهان، چلهخانه بابا رکنالدین و تکیه مادر شاهزاده در سرزمین مقدس تخت فولاد است که مورداستفاده بزرگانی از علم و معرفت بودهاند.
منبع: فارس
