اختلاف ۱۵۰ برابری قیمت گاز خانگی و صنعتی/ راه حل جدید در تخصیص ۱۰۰۰ متر مکعب گاز رایگان به هر کد ملی
به گزارش وبسایت صنعت جهان، محمد مروتی کارشناس انرژی در جلسه هم اندیشی طرح بهینهسازی مصرف انرژی به قیمتگذاری پلکانی گاز خانگی اشاره کرد و گفت: قیمت گاز برای اکثر خانوارهای ایرانی در پلههای پایین بسیار کم و حتی نزدیک به صفر است، که این امر انگیزهای برای صرفهجویی در مصرف ایجاد نمیکند.
وی به مصرف بالای پتروشیمیها نیز اشاره کرد و گفت: قیمت گاز برای صنایع پتروشیمی (خوراک و سوخت) بسیار بالاتر از تعرفههای خانگی است (تا ۱۵۰ برابر). او بیان کرد که قیمت گاز برای صنایع به صورت فرمولی و داینامیک تغییر میکند و ثابت نیست.
این کارشناس انرژی توضیح داد که نظام قیمتگذاری فعلی به صنایع پتروشیمی سیگنال اشتباهی میدهد که مصرف خوراک بیشتر و در نتیجه استفاده از تکنولوژیهای کمبهرهور را تشویق میکند، زیرا قیمت خوراک ارزانتر از سوخت است.
وی به عدم شفافیت در هزینه برای خانوار اشاره کرد و گفت: بسیاری از خانوارها از میزان دقیق قبض گاز خود بیاطلاع هستند و انرژی برای آنها موضوعیت ندارد، زیرا صرفهجویی یا عدم صرفهجویی تفاوت ملموسی در زندگیشان ایجاد نمیکند.
او افزود که مشکل اصلی کشور در حوزه انرژی است و قطع ارتباط میان ارزش واقعی گاز و قیمتی که خانوار پرداخت میکند. گاز ذخیره شده توسط خانوار میتواند با قیمت بسیار بالاتری به صنایع فروخته شود، اما این ارزش به خانوار باز نمیگردد.
مروتی به راه حل طرح دولت اشاره کرد و گفت: ایده مطرح شده این است که دولت به جای گران کردن انرژی، آن را برای خانوار “مجانی” کند (یا با قیمت بسیار پایین)، اما به خانوار این امکان را بدهد که گاز صرفهجویی شده خود را با قیمت بالا (مثلاً قیمت پتروشیمی) به دولت بفروشد. این کار، انگیزهای قوی برای صرفهجویی ایجاد میکند.
وی ادامه داد که اهمیت “ارزش بازار” نه “هزینه تمام شده” است. استدلال میشود که هزینه تولید گاز (که ممکن است پایین باشد) مهم نیست، بلکه “ارزش بازار” یا “هزینه فرصت” آن (قیمتی که میتوان آن را فروخت) مهم است.
این کارشناس انرژی به تفاوتهای چشمگیر در قیمتگذاری گاز طبیعی برای بخشهای خانگی و صنعتی در ایران اشاره و به نقد رویکرد کنونی و ارائه راهکاری برای بهینهسازی مصرف پرداخت.
وی تأکید کرد که ساختار فعلی، انگیزه صرفهجویی را در خانوارها از بین برده و همزمان صنایع نیازمند به گاز را با چالشهای جدی از جمله قطعی مواجه کرده است.
مروتی به تفاوت بنیادین قیمت گاز در بخشهای مختلف اشاره کرد و گفت: در بخش خانگی قیمت گاز برای مصارف خانگی، به ویژه در پلههای پایین مصرف، بسیار ناچیز و در حدود ۱۰۰ تومان به ازای هر متر مکعب است. این قیمت پایین، باعث شده تا ۷۰ درصد خانوارها که در پلههای ۱ و ۲ قرار دارند، حتی متوجه رقم قبض گاز خود نشوند و لذا هیچ انگیزهای برای کاهش مصرف نداشته باشند.
وی به بخش صنعتی اشاره کرد و افزود: قیمت گاز برای صنایع به مراتب بالاتر و دارای تعرفههای متفاوتی است. به عنوان مثال: کورههای آجرپزی قدیمی: ۱۰۰۰ تومان به ازای هر متر مکعب. صنعت سیمان: ۱۵۰۰ تومان به ازای هر متر مکعب. صنایع فولاد (کوره بلند): ۶۰ درصد قیمت خوراک پتروشیمی (که حدود ۱۵ هزار تومان است). سایر صنایع: ۴۵ درصد قیمت خوراک پتروشیمی. پتروشیمی: قیمت گاز خوراک پتروشیمی بر اساس یک فرمول پویا و ماهانه تعیین میشود که حدود ۱۵ هزار تومان به ازای هر متر مکعب است.
او تأکید کرد که در حال حاضر، کشور با تناقضی جدی روبروست: در حالی که صنایع پتروشیمی حاضرند ۱۵۰ برابر قیمت گاز خانگی (حدود ۱۵ هزار تومان) را برای هر متر مکعب بپردازند، اما به دلیل کمبود گاز با قطعی مواجه میشوند. این در حالی است که خانوارها، با پرداخت هزینهای ناچیز
