اساطیر زمستانی پیروزی نور بر تاریکی؛ آیینهای یلداگون در سراسر جهان
به گزارش وبسایت صنعت جهان
شب یلدا، طولانیترین شب سال در نیمکره شمالی، نماد پیروزی نور بر تاریکی است. این ریشه در باورهای باستانی ایرانیان دارد. جشن یلدا در شب اول زمستان، یعنی ۳۰ آذر که به یکم دی میرسد، برگزار میشود.
یلدا در سال ۲۰۲۲ به طور مشترک میان ایران و افغانستان، به عنوان میراث ناملموس، ثبت جهانی شد. اسطوره زایش میترا، خدای خورشید و پیمان، در این شب به عنوان نماد تولد خورشید اتفاق میافتد. ایرانیان پیش از زرتشتیگری باور داشتند که میترا در طولانیترین شب سال از دل سنگ یا درون غار زاده میشود و بر اهریمن (تاریکی) غلبه میکند.
در اساطیر ایران باستان، میترا گاوی مقدس (گاو هوم) را قربانی میکند تا خونش زمین را بارور کند و زندگی پدید آید. این رویداد کیهانی، یلدا را به جشن تولد «خورشید شکستناپذیر» (Sol Invictus) تبدیل میسازد.
قدیمیتر از مهر، رپیثوین، ایزد نیمروز و گرمای خورشید، در اساطیر اوستایی پیش از ورود اهریمن، خورشید را در جایگاه خود نگه میداشت. ایرانیان باستانی با آتش، میوههای قرمز و بیداری در طول شب، به خورشید نیرو میدادند.
این باور از مهرپرستی هندو-ایرانی سرچشمه میگیرد و با اساطیر یونانی-رومی نیز پیوندهایی دارد. رسوم مشابه در جهان وجود دارد و شامل گردهمایی خانوادگی، آتش، غذاهای نمادین و هدیه است. این رسوم بر پایه نجوم باستانی بنا شدهاند و همه بر امید، خانواده و نمادهای نور تأکید دارند.
منبع: ایرنا
