اوباش و پهلوی؛ پیوند تاج و چماق
به گزارش وبسایت صنعت جهان، رضاخان قبل از تبدیل شدن به رضاشاه، از لومپنها برای رسیدن به اهداف خود استفاده گستردهای میکرد. هنگام نخستوزیری وی، این گروهها تبلیغات گستردهای در میان مردم انجام میدادند تا زمینه نظر عمومی را برای رسیدن به قدرت فراهم کنند.
در دوران سرداری رضاخان، این گروهها در جنبش جمهوریخواهی نقش مهمی ایفا کردند. عبدالله مستوفی، بهعنوان یکی از شاهدان این واقعه، مینویسد: «در روز ۵ شهریور، یک جمعیت دویست سیصد نفری با بیرقهای سرخ و پیراهنهای سرخ با من دیدار کردند. آنها به محض دیدن من، در خیابانها گردش میکردند». (عبدالله مستوفی، ضرح زندگانی من، جلد ۳، صفحه ۵۹۸.)
عبدالله مستوفی و دیگر شاهدان این واقعه تأکید میکنند که این تظاهرات یک تظاهرات ملی و مردمی نبود، بلکه صرفاً یک هیاهو و جار و جنجال بود. (داریوش رحمانیان، چالش جمهوری و سلطنت در ایران، صفحه ۱۵۱.)
رضاخان در دوران نخستوزیریاش، از لومپنها برای سوق دادن افکار عمومی استفاده میکرد. او در زمان استیضاح شدن از سوی مجلس، با به خیابان آوردن اوباش، سعی کرد شرایط را به نفع خودش تغییر دهد.
در دوران محمدرضا، بهکارگیری اراذل و اوباش ادامه داشت. نمونه بارز این استفاده، وقایع مرداد ۱۳۳۲ بود که در جریان کودتا، «شعبان بیمخ» به صحنه آمد و گردوخاکی به راه انداخت.
اولینبار توجه مقامات دولتی به شعبان جعفری (شعبان بیمخ) در زمانی جلب شد که برخی از شهربانیچیها او را بهعنوان یک آدم گردنکلفت که میتواند در بعضی از موارد جنگ خیابانی مورد استفاده قرار گیرد، شناسایی کردند.
کودتای ۲۸ مرداد، واقعه مهمی در تاریخ معاصر ایران است که طی آن دولتی دموکرات و مردمسالار توسط مرتجعین داخلی و استعمارگران خارجی، از طریق استخدام و تجهیز اوباش، سقوط کرد و مجدداً دیکتاتوری جایگزین آن شد.
کرمیت روزولت، مأمور سازمان سیا که برای اجرای کودتا علیه دولت مصدق به ایران آمد، با شعبان بیمخ دیدار میکند. شعبان بیمخ در این ملاقات به روزولت میگوید که قادر است، سیصد تا چهارصد نفر از نوع خود را گرد آورد که قادر به انجام هر کاری و هر دستوری که صادر شود ـ البته در ازای مُزد خوب ـ هستند.
در صبح روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، جمعیت اوباش و چاقوکشان در خیابانهای تهران به راه افتادند. آنها در شمیران، رانندگان را متوقف و مجبور میکردند که عکس شاه را در زیر برفپاکن گذاشته و چراغها را روشن کنند. همچنین آنها را مجبور میکردند که «جاویدشاه» بگویند و در صورت خودداری، کتکشان زده یا با چماق شیشههای اتومبیلشان را در هم میشکستند.
این روند، حتی پس از سرنگونی پهلوی نیز ادامه یافت. به گفته بسیاری از چهرههای اپوزیسیون خارج از کشور، اراذل و اوباش با پرچمهای شیروخورشید در خیابانهای شهرهای مختلف خارج از کشور، تجمعاتی برپا میکنند.
رامین پرهام، نویسنده مقیم فرانسه و مشاور سابق رضا پهلوی میگوید: «توهین به اندیشه، از ویژگیهای شعبانبیمخیِ نظام پهلوی است. جنبه مثبت ادرار سلطنتطلبان بر قبر یک نویسنده، این بود که تیپ شخصیتی این طیف را به خوبی نشان داد».
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
