ایران، کنار یک آتش؛ روایت سده از با هم بودن

به گزارش وبسایت صنعت جهان، در میانه زمستان، ایرانیان باستان آتشی روشن می‌کردند؛ نه برای نمایش، نه برای آیین، بلکه برای زندگی. این جشن، شب ایستادن در برابر تاریکی است؛ شبی که آتش، به جایش سوختن، یادآوری می‌کند.

سده روایت مشترک ایرانیان از نبرد دیرینه نور و تاریکی است. این آیین از دل ایران باستان برآمده و قرن‌ها، بی آنکه خاموش شود، از نسلی به نسل دیگر رسیده است. سده نمادی از همبستگی اجتماعی، امنیت و بقا است.

در تقویم ایران باستان، سده پنجاه روز و پنجاه شب پیش از نوروز برگزار می‌شد. انتخاب این زمان تصادفی نبود. سده اعلام جنگ انسان با سرما بود؛ جنگی که سلاحش آتش و پشتوانه‌اش همبستگی بود.

در این آیین، هیزم‌ها از خانه‌های مختلف جمع می‌شد؛ هر خانواده سهمی داشت، هرچند اندک. آتش که افروخته می‌شد، همه گرد آن جمع می‌شدند؛ بی‌مرز، بی‌طبقه، بی‌فاصله. همین ویژگی است که سده را از یک آیین صرف مذهبی جدا می‌کند و آن را به جشنی ملی بدل می‌سازد.

دکتر سلیمی پژوهشگر تاریخ ایران باستان می‌گوید: سده را نمی‌توان صرفاً یک جشن زرتشتی دانست. این آیین، پیش از آنکه کارکرد مذهبی داشته باشد، پاسخی اجتماعی به شرایط اقلیمی و زیستی ایران بوده است.

مرکز ثقل جشن سده، آتش است؛ آتشی بزرگ، جمعی و نمادین. در باور ایرانیان باستان، آتش نماد روشنایی، دانایی و پیروزی بر اهریمن بود.در سده، این مفهوم هنوز زنده است؛ حتی اگر واژه‌ها تغییر کرده باشند.

امروزه جشن سده در نقاط مختلف کشور برگزار می‌شود؛ کرمان، یزد ، خراسان جنوبی و تهران از مهم‌ترین مراکز برگزاری این آیین هستند. در این شهرها، زرتشتیان با همراهی مردم، آتش سده را روشن می‌کنند؛ آتشی که حالا بیش از آن‌که آیینی مذهبی باشد، نمادی از همزیستی فرهنگی است.

سده یادآور این حقیقت ساده است: در سخت‌ترین شب‌ها هم می‌شود ایستاد، اگر آتش را با هم روشن کنیم. سده، جشن گذشته نیست؛ تمرین امروز است. تمرین با هم بودن. در زمانی که تاریکی، بیش از همیشه، دندان نشان می‌دهد.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان