بهرهگیری مستند از هوش مصنوعی در تفسیر قرآن کریم
به گزارش وبسایت صنعت جهان، حجت الاسلام و المسلمین محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) در دیدار با آیت الله العظمی مکارم شیرازی که به مناسبت رونمایی از «سامانه گفت وگو با تفاسیر قرآن» برگزار شد، اظهار داشت: استفاده مستند از هوش مصنوعی در تفسیر قرآن، گامی راهبردی در صیانت از میراث علمی و مقابله با تحریفهای فکری در عصر جدید است.
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، با بیان اینکه راهاندازی سامانه هوشمند گفتوگو با تفاسیر قرآن کریم، نقطهای تاریخی در مسیر هوشمندسازی علوم قرآنی است، افزود: این پروژه در امتداد بیش از سه دهه تلاش مرکز نور برای ارائه خدمات فناورانه به تفسیر پژوهان حوزه علمیه و سایر علاقهمندان انجام شده است.
مرکز نور پس از ۳۶ سال فعالیت علمی در عرصه نرمافزارهای اسلامی و قرآنی، وظیفه دارد در دوره پیدایش هوش مصنوعی مولد، ابزارهایی تولید کند که در خدمت قرآن کریم و معارف اهلبیت علیهمالسلام باشد و از مرجعیت علمی حوزه در این دوره صیانت کند.
پاسخی مستند در برابر مشکلات محتوایی ناشی از نقصها یا سوگیریهای چتباتها
حجتالاسلاموالمسلمین بهرامی با اشاره به ضرورت طراحی ابزارهای هوشمند بومی، اظهار داشت: ابزارهای هوش مصنوعی اگر بدون بهرهگیری از مبانی وحی و معارف اهلبیت علیهمالسلام به کار گرفته شود، ممکن است مفاهیم قرآن را در چارچوب مبانی غلط غربی تحلیل کند، ازاینرو هوشمندسازی علوم اسلامی باید در میدان دفاع فرهنگی و معرفتی به کار گرفته شود.
وی تأکید کرد: ابزارهای عمومی گفتگوی هوشمند که عمدتاً توسط کشورهای غیرمسلمان تولید شده و توسعه مییابند از خطرعلوم سوگیری در تفسیر قرآن مصون نیستند و علیرغم این مشکلات در حال تلاش برای کسب مرجعیت در جهان اسلام و در میان جوامع اسلامی هستند. به همین دلیل مرکز نور امروز بر آن شد که ابزارهای هوشمند دینی را برای دفاع علمی از قرآن و فراهمکردن دسترسی به تفسیر صحیح مبتنی بر میراث تفسیری جهان اسلام طراحی کند.
معرفی سامانهها؛ از گفتوگو با احادیث تا گفتوگو با تفاسیر
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در مورد جزئیات طرح گفت: در گام نخست، سامانه «گفتوگو با احادیث» را توسعه دادیم که به کاربر اجازه میدهد با ارائه پرسش خود به سامانه، احادیث مرتبط را بهصورت مستند و تحلیلی دریافت کند. اما گام تازه ما، سامانه هوشمند گفتوگو با تفاسیر قرآن کریم است که پاسخها را از متن تفاسیر استخراج، تحلیل و ارائه میکند.
وی ادامه داد: این سامانه بر پایه بیش از ۴۰۰ دوره تفسیر قرآن کریم طراحی شده که میراث جامعی از تفاسیر تولید شده در چهاردهقرن در جهان اسلام است و حدود یک میلیون صفحه تفسیر در آن بارگذاری شده است. پاسخها بند به بند بهصورت مستند به تفاسیر، با ذکر جلد و صفحه دقیق ارائه میشود و تصویر همان صفحه از کتاب برای صحتسنجی پژوهشگر نمایش داده میشود.
دقت در ارجاع و وفاداری به متن اصلی تفاسیر
حجتالاسلاموالمسلمین بهرامی در توضیح ویژگی اصلی سامانه ابراز کرد: این ابزار خارج از محدوده متون تفسیری هیچ جمله یا تحلیلی تولید نمیکند؛ یعنی پاسخها هماناند که در تفاسیر آمدهاند. هدف ما، عرضه پاسخ مستند و قابلاعتماد بر اساس متن تفاسیر است.
چشمانداز آینده؛ دستیار جامع علوم اسلامی
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در ادامه این مراسم، آینده تحقیقات را چنین ترسیم کرد و افزود: دستیارهای گفتوگو در سایر رشتههای علوم اسلامی از قبیل اصول، فقه و رجال در حال تولید است و امید ما این است که در مرحله بعد، این سامانه به سمت یکپارچه شدن و در نهایت تولید “دستیار جامع علوم اسلامی” حرکت کند؛ ابزاری که بتواند تمامی شاخههای علوم دینی از تفسیر و
