تهران در محاصره ۴ جریان بادی؛ کدام بادها «قاتل» و کدام «منجی» هستند؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، تهران در سال ۱۴۰۴ به دلیل قرارگیری در بین دشتهای جنوبی و رشتهکوههای البرز، تحت تأثیر چهار جریان اصلی باد قرار گرفت که هر کدام نقشی متفاوت در شکلدهی به کیفیت هوا، دما، پایداری جوی و زیست روزمره شهروندان داشتند.
این بادها شامل بادهای غربی و جنوبغربی، بادهای شمالی، بادهای شرقی و جنوبشرقی، و بادهای جنوبی بودند. بادهای غربی و جنوبغربی در سال جاری بیشترین سهم را در تهویه و آلودگی هوای تهران بر عهده داشتند و در برخی روزها باعث افت شدید کیفیت هوا، تعطیلی مدارس و اعمال محدودیتهای تردد شدند.
بادهای شمالی معمولاً خنک و کمی مرطوب هستند و در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی در کاهش دمای روزهای گرمتر بهار و تابستان داشتند، اما در شکستن وارونگیهای دمایی پاییز چندان مؤثر نبودند. بادهای شرقی و جنوبشرقی که از ورامین، دشت قم و مناطق خشک شرق کشور وارد تهران میشوند، در سال ۱۴۰۴ نیز با وجود تعداد کمتر وزش، بیشترین نقش را در افزایش ناگهانی شاخصهای آلودگی هوا داشتند.
بادهای جنوبی که از نواحی صنعتی جنوب تهران وارد شهر میشوند، اغلب کند، گرم و بسیار آلایندهاند و در سال ۱۴۰۴ نیز سهم قابل توجهی در افزایش دمای شبانه و انتقال آلایندههای سنگین به مناطق مرکزی و شمالی شهر داشتند.
بررسی الگوهای وزش باد در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که دلیل آلودگی شدید پاییز را روشنتر میکند. نخست آنکه بادهای غالب غربی و جنوبغربی اغلب سرعت کافی برای پاکسازی هوا نداشتند. دوم اینکه بادهای شمالی ناپایدار بودند و نتوانستند وارونگیهای ممتد پاییز را بشکنند. سوم، بادهای شرقی چندین موج گردوغبار وارد تهران کردند و شرایط را بحرانیتر ساختند. پایداری طولانیمدت جو، آسمان صاف و نبود جریانهای عمودی نیز اجازه صعود آلایندهها را نمیداد.
در نتیجه، بادهای جنوبی با انتقال هوای گرم و آلوده، آلودگی را در لایههای پایین جو به دام انداختند و هرچند گاه وزشهای مقطعی، شاخصهای آلودگی را کاهش میداد، اما این بهبود پایدار نبود و شرایط بهسرعت به وضعیت هشدار بازمیگشت.
تهران در سال ۱۴۰۴ درگیر تنوعی کمنظیر از جریانهای بادی بود که میتوانست فرصت باشد و هم تهدید. این الگوی پیچیده نشان میدهد که مدیریت آلودگی هوا در تهران با اتکای صرف به بادهای اتفاقی یا بارشهای دورهای امکانپذیر نیست و نیازمند مجموعهای از سیاستهای پایدار کاهش انتشار، مدیریت فعالیتهای صنعتی، و برنامهریزی اقلیمی مبتنی بر دادههای بهروز و پیوسته است.
منبع: فارس
