«جهش» بنیاد علم ایران آغاز شد
به گزارش وبسایت صنعت جهان، برنامه راهبردی «جهش» (جریانسازی، هدایت و شتابدهی به بروندادهای علمی باکیفیت اعضای هیئت علمی)، در دو نشست مجزا با حضور رئیس بنیاد ملی علم ایران، امروز هشتم بهمنماه در محل معاونت علمی برگزار شد.
در نشست نخست، رؤسای دانشگاهها و معاونین پژوهشی ۱۱ دانشگاه برتر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری حضور داشتند؛ در نشستی دیگر، معاونین تحقیقات و فناوری ۹ دانشگاه علوم پزشکی برتر وزارت بهداشت به تبیین این برنامه پرداختند.
محمدرضا هرمزینژاد، رئیس بنیاد ملی علم ایران، در سخنانی اظهار داشت: این برنامه آغازگر یک حرکت اثرگذار در دانشگاههای برتر کشور ما خواهد بود. وی با تأکید بر اهمیت راهبردی طرح جهش، پشتوانه مالی این تحول را تشریح کرد و افزود: در سال جاری با دستور معاون علمی رییسجمهور، مبلغ یک همت اعتبار به منظور آغاز این طرح تخصیص داده است. این اعتبار به طور ویژه برای حمایت از نهادهایی در نظر گرفته شده است که بیشترین تأثیرگذاری را در خروجیهای علمی و پژوهشی کشور دارند.
رئیس بنیاد علم ایران وضعیت تولیدات علمی کشور را مورد ارزیابی قرار داد و گفت: در حالی که روند بروندادهای علمی کشور در بیست سال اول پس از انقلاب جهشی در توسعه داشته و حمایت ویژه وزارت علوم و وزارت بهداشت باعث شتاب تولیدات شد، در چهار و پنج سال اخیر با کاهش در تعداد بروندادهای روبهرو شدیم که وضعیت نگرانکنندهای است.
هرمزینژاد به جایگاه ایران در جهان اشاره کرد: بر اساس آمار ۲۰۲۴، جایگاه علمی ایران بین کشورهای جهان هفدهم است، با این حال عربستان و اندونزی با شتاب زیادی در حال نزدیک شدن به ایران هستند و احتمال میرود با ادامه داشتن این روند نزولی در آمارهای سال ۲۰۲۵، که بهزودی منتشر خواهد شد، کشور افت رتبه را تجربه خواهد کرد. همچنین، تاکید شد در حال حاضر جایگاه علمی ایران در جهان اسلام پس از ترکیه (اول) و پیش از عربستان (سوم) در رتبه دوم قرار دارد.
رئیس بنیاد علم ایران تأکید کرد: با رصد دقیق تعداد، کیفیت و نرخ رشد انتشارات در حوزههایی که ایران بیشترین سهم را دارد، وضعیت نزولی را تجربه میکنیم که باید نهادهای حمایتی به طور جدی به این موضوع توجه کرده و از ادامه این افت، جلوگیری کنند.
این برنامه با دستور مستقیم معاون علمی و با هدایت بنیاد ملی علم ایران، در راستای پنج هدف اصلی طراحی شده است: حفظ مرجعیت علمی بینالمللی کشور، توقف روند نزولی انتشارات علمی، ارتقای کیفیت بروندادهای اعضای هیئت علمی، افزایش انگیزه اعضا هیئت علمی، محققین پسادکتری و دانشجویان تحصیلات تکمیلی و ارتقاء رتبه علمی دانشگاههای برتر کشور در تراز بینالمللی.
چارچوب اجرای این برنامه در سه گام اصلی؛ انتخاب دانشگاههای مشمول حمایت، تعیین شاخصهای ارزیابی و طراحی روش اجرا و نظارت تشریح شده است. در گام اول، ۲۰ دانشگاه اول در حوزههای مختلف رتبهبندی شدهاند و انتخاب شدهاند تا در این برنامه حمایت شوند. در گام دوم، شاخصهای ارزیابی با هدف ارزیابی دورهای و انطباق با نقشه جامع علمی کشور طراحی شدهاند. دانشگاهها باید در فرم پروپوزال پیشنهادی خود، شاخصهای هدف متناسب را انتخاب و محقق سازند.
در گام سوم، روش اجرا و نظارت بر برنامه طراحی میشود. در این راستا، داشبوردی برای رصد عملکرد پژوهشی دانشگاهها در حال طراحی است که پیشبینی میشود تا پیش از عید در اختیار رؤسا و معاونان پژوهشی دانشگاهها قرار گیرد. دانشگاههای منتخب سه هفته فرصت خواهند داشت تا برنامه اجرایی خود را به صورت مکتوب ارائه دهند و پس از تأیید، ۴۰درصد از اعتبار برنامه به آنها تخصیص داده میشود. نظارت بر اجرای برنامه نیز بر عهده کمیتهای تحت عنوان «کمیته هدایت و نظارت» در بنیاد ملی علم ایران خواهد بود.
در بخش پایانی این برنامه، رؤسا و معاونان دانشگاهها به طرح پرسشها و ارائه پیشنهادهای خود پرداختند. از جمله محورهای مطرحشده در
