نوآوری در تبلیغ دین یک ضرورت است
به گزارش وبسایت صنعت جهان، حجت الاسلام والمسلمین احمد واعظی رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در آئین اختتامیه جشنواره ملی نوآوریهای تبلیغی «جنات» که در مرکز همایشهای بین المللی غدیر برگزار شد، با تبریک میلاد حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و امام خمینی (ره)، این جشنواره را برکتی از همکاری مشترک نهادهای حوزوی خواند و ابراز امیدواری کرد که این همکاری، طلیعهای برای تعاملی گستردهتر و پربارتر در آینده باشد.
وی در ابتدای سخنان خود، علت نیاز به نوآوری و خلاقیت در امر مهم تبلیغ را اینگونه بیان کرد: «اقامه دین» خروجی اصلی و غایت نهایی حوزههای علمیه است، لذا تمام تلاشهای علمی و پژوهشی، مقدمهای برای این رسالت الهی است. دلیل نیاز به نوآوری را «دگردیسی جامعه» دانست و توضیح داد: جامعه امروز ما از حالت سنتی خارج شده است. در جامعه سنتی، ایمان امری طبیعی و عادی بود. اما جامعه مدرن، پیامدهای خاصی برای مسئله ایمان و رفتار مذهبی پدید آورده است.
واعظی با استناد به دیدگاههای متفکران غربی همچون یانگر هشدار داد: گرچه مدرنیته در جغرافیای تاریخی غرب به پایان رسیده، اما قابلیت ویرانگری خود در عرصه اخلاق، معنویت و دینداری را حفظ کرده و با ورود به هر جامعهای، آن را بروز میدهد. به گفته وی، جامعه ایران و دیگر جوامع اسلامی نیز در معرض این امواج قرار گرفتهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) در بخش دیگر سخنان خود، جامعه ایران را به سه بخش مذهبی (اکثریت گسترده)، بخش دارای «تغییر ذائقه فرهنگی» و بخش «دینگریز» متمایز و تقسیمبندی کرد و اظهار داشت: بخش مذهبی وفادار به قرائت رسمی دین و گفتمان انقلاب اسلامی. کار با این قشر «آسانتر» است. بخش دارای «تغییر ذائقه فرهنگی» کماکان دینباور و ایمانمدار هستند، اما نقطه بحرانی اینجاست که ذائقه فرهنگیشان دگرگون شده است. آنان دیگر با بیان، محتوا و قالبهای سنتی و رایج ارتباط برقرار نمیکنند و این قالبها برایشان جذابیت و اثرگذاری ندارد. اما بخش دینگریز گروهی است که دچار چرخش اعتقادی شدهاند و در مقایسه با دو بخش دیگر، کم عددترند.
واعظی با تأکید بر این تقسیمبندی گفت: کار مشکل، در واقع برای آن دو قشر دیگر اجتماعی ماست و مبلغان برای تأثیرگذاری، بهویژه بر قشر «تغییرذائقه» نیازمند تغییر چارچوبهای خود هستند.
وی در بخش دیگر سخنانش، چهار مانع ساختاری و ملموس را پیش روی مبلغان و فعالان مذهبی برشمرد. اولین مانع را «واگرایی ارتباطی» خواند و گفت: بخشی از جامعه اصلاً خود را در معرض پیام ما قرار نمیدهد. یک گارد دارند. بهترین برنامه تلویزیونی را بسازید، ممکن است پیچ تلویزیون را باز نکنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) دومین مانع را پیچیدهتر دانست. او با بیان نظریه ارتباطات، هشدار داد که مخاطب امروز ممکن است پیام مبلغ را نه مطابق قصد و نیت او، بلکه به شکل «انتقادی» یا حتی «تقابلی» رمزگشایی و تفسیر کند.
سومین چالش از نظر رئیس دفتر تبلیغات اسلامی، ابعادی فراملی و کلان دارد. او سلطه امپراتوری رسانهای غرب و نهادسازیهای جهانی آن را چالشی عظیم خواند و گفت: مقاومت در برابر این هجمه برای ترویج سبک زندگی غربی، به توانمندی و خلاقیتی فوقالعاده نیاز دارد.
واعظی به مانعی داخلی و اجتماعی «کاهش سرمایه اجتماعی فعالان مذهبی» اشاره کرد و اظهار داشت: این کاهش به دلایل سیاسی و اجتماعی رخ داده و افزایش دوباره آن، نیازمند زحمت بسیار است. این موضوع لزوم بازسازی اعتماد عمومی و تقویت جایگاه اجتماعی مبلغان و نهادهای دینی را خاطرنشان میسازد.
وی در پایان،
