اوهام عثمانی اردوغان در باتلاق سوریه: نفوذ ترکیه به نقطه انجماد رسید

به گزارش وبسایت صنعت جهان، سقوط حکومت اسد در سوریه باعث شد که واقعیت‌های میدانی این کشور نشان دهد که نفوذ ترکیه به دیوار بن‌بست خورده است. سیاست‌های مداخله‌گرای آنکارا با چالش‌های امنیتی، اقتصادی و تضاد منافع روسیه و ایران روبه‌رو شده و رویای احیای عثمانی در فرسایش نفوذ به دام افتاده است.

تحلیل ابعاد ناکامی نفوذ ترکیه نشان می‌دهد که شکاف میان روایت قدرت و واقعیت فرسایش است. اظهارات چهره‌های بین‌المللی مانند دونالد ترامپ مبنی بر اینکه “ترکیه اکنون کنترل سوریه را در دست دارد” در برابر قاطعیت مقامات سوری و هم‌پیمانانشان مبنی بر رد کنترل کامل ترکیه بر ساختار‌های سیاسی یا امنیتی کشور رنگ می‌بازد. نفوذ ترکیه صرفاً یک نفوذ نظامی-لجستیکی است، نه یک کنترل حکومتی-ایدئولوژیک.

این شکاف خود را در نحوه عملکرد “هیئت تحریر الشام” که بیش از آنکه یک ابزار وابسته به ترکیه باشد، یک شریک غیرقابل‌اعتماد با ریشه‌های ایدئولوژیک مستقل است، به‌وضوح نشان می‌دهد. در نتیجه، آنکارا توانسته نفوذی گسترده در مرز‌ها کسب کند، اما این نفوذ همواره با تنش‌ها و نارضایتی‌های پنهان میان گروه‌های محلی و نیرو‌های ترکیه‌ای همراه بوده که شکنندگی این وضعیت را برملا می‌سازد.

بزرگ‌ترین ناکامی و انتقاد از سیاست خارجی ترکیه در سوریه، عدم توانایی آن در تبدیل قدرت نظامی به یک ساختار سیاسی پایدار و مشروع بوده است. مناطق تحت کنترل ترکیه با یک چالش اساسی روبه‌رو هستند: فقدان مشروعیت سیاسی و ثبات حکمرانی. نهاد‌های اداری و شورا‌های محلی ایجاد شده توسط آنکارا متزلزل و شدیداً به حمایت مالی و امنیتی مستقیم ترکیه وابسته هستند و نمی‌توانند به‌طور مستقل دوام بیاورند.

علاوه بر این، ساکنان محلی به‌دلیل مدیریت ضعیف اقتصادی، افزایش قیمت‌ها، فساد گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به ترکیه و احساس هویت‌زدایی، به‌شدت از مدیریت آنکارا ناراضی‌اند. این مناطق نه تنها فاقد یک ساختار سیاسی منسجم هستند، بلکه گروه‌های شورشی تحت حمایت ترکیه نیز خود درگیر تضاد‌های داخلی و جنگ قدرت می‌باشند که مانع از تمرکز بر حکمرانی کارآمد می‌شود و بی‌ثباتی مرز‌ها را تشدید می‌کند.

نفوذ ترکیه در سوریه نه تنها درگیر چالش‌های داخلی است، بلکه در تقاطع منافع متضاد بازیگران منطقه‌ای، به شدت محدود شده است. نظم جدید در سوریه، با وجود تغییر حکومت در دمشق، همچنان صحنه رقابت‌های پیچیده ایران و روسیه است. روسیه همچنان نیروی هوایی و دیپلماتیک مسلط در سوریه باقی خواهد ماند و بر هرگونه عملیات بزرگ ترکیه یا گسترش بیش از حد نفوذ آنکارا به سمت عمق سوریه، محدودیت اعمال می‌کند.

درعین حال، ایران به تقویت محور مقاومت از طریق نیرو‌های نیابتی و مستشاران خود و حفظ مسیر‌های لجستیکی به لبنان ادامه می‌دهد که این هدف مستقیماً با آرزو‌های ترکیه برای تبدیل شدن به قدرت بلامنازع شمال سوریه در تضاد قرار می‌گیرد. فشار‌های این دو بازیگر بزرگ، قدرت مانور ترکیه را به شدت محدود به مناطق مرزی می‌کند و هرگونه تلاش برای ایجاد یک ساختار فدرال یا خودمختار گسترده توسط آنکارا را خنثی می‌سازد.

علاوه بر این، مناطق تحت نفوذ ترکیه با چالش‌های میدانی و امنیتی متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند. حملات مکرر هسته‌های خفته داعش، انفجار بمب‌ها و درگیری‌های داخلی میان گروه‌های شبه‌نظامی، نشان می‌دهد که ترکیه نتوانسته امنیت مرزی را به عمق خاک سوریه صادر کند. از منظر اقتصادی، مناطق نفوذ با تورم شدید، کمبود خدمات عمومی و رکود اقتصادی روبه‌رو هستند که نارضایتی‌های مردمی را به سمت نیرو‌های اشغالگر ترکیه‌ای سوق می‌دهد.

این چالش‌ها، ترکیه را مج