اینجا سیارههای جوان، شکار ستارههای پیر میشوند
به گزارش وبسایت صنعت جهان، ستارگان پیر در مرحلهای از عمر خود چنان عظیم میشوند که هرچه در اطرافشان باشد، ازجمله سیارات و حتی ستارگان کوچکتر را در مسیر نابودی قرار میدهند. این پدیده که به «بلعیدن ستارگان یا سیارات همراه» معروف است، یکی از جنجالیترین و در عین حال طبیعیترین رخدادهای کیهانی به شمار میرود.
ستارگان مثل انسانها، مراحل تولد، بلوغ و پیری دارند. هنگامی که یک ستاره سوخت هیدروژنی خود را در هسته مصرف میکند، وارد مرحلهای میشود که اخترشناسان آن را «غول سرخ» مینامند. در این مرحله، لایههای بیرونی ستاره منبسط شده و شعاع آن گاه تا صدها برابر افزایش مییابد. در نتیجه، اگر ستارههای کوچکتر یا سیاراتی در مدارهای نزدیک قرار داشته باشند، بهسادگی در جو داغ و گسترده این غول فرو میروند و بهاصطلاح «بلعیده» میشوند.
سیارههایی که بلعیده میشوند، در لایههای داغ ستاره فرو میروند و تبخیر شده و در ترکیب ستاره حل میشوند. این روند گاهی میلیونها سال طول میکشد و هیچ نشانه ظاهری چشمگیری بهجز تغییرات شیمیایی و انرژی در سطح ستاره ندارد. در سال ۲۰۲۳، ستارهشناسان برای نخستین بار توانستند چنین لحظهای را بهطور مستقیم ثبت کنند: نور ستارهای در فاصله دهها هزار سال نوری ناگهان افزایش یافت، سپس هالهای از غبار سرد اطرافش دیده شد.
در مواردی دیگر، ستاره پیرتر که به یک کوتوله سفید تبدیل شده است، ممکن است از همراه خود ماده بدزدد. این فرایند انتقال جرم میتواند باعث انفجارهایی کوتاهمدت و شدید شود که درخشش ستاره را هزاران برابر افزایش میدهد؛ انفجارهایی که گاه با عنوان «نوا» یا «ابرنواختر» ثبت میشوند.
وقتی از «مرگ» سیارهها حرف میزنیم، شاید تصور یک حادثه آخرالزمانی به ذهن بیاید. اما واقعیت این است که سیارهها در دل ستارگان پیر حل میشوند، بخشی از جرم و انرژی آنها میشوند و چرخه طبیعت کیهانی ادامه پیدا میکند. این فرایند نه استثنا، بلکه قاعدهای تکرارشونده در گیتی است.
این کشف تنها یک کنجکاوی علمی نیست. ستارهشناسان با بررسی چنین رویدادهایی میتوانند آینده منظومهها را پیشبینی کنند. شاید مهمترین پیامد برای ما، سرنوشت زمین باشد. دانشمندان هشدار میدهند که چنین اتفاقی با خورشید در انتظار ماست. حدود ۵میلیارد سال دیگر، خورشید به غول سرخی تبدیل خواهد شد و مدار سیارات درونی – ازجمله عطارد و شاید زمین – را در خود خواهد بلعید.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
