بحران قیمت خرما؛ اقتصاد نخل در سایه دلالی و کمبود نقدینگی
به گزارش وبسایت صنعت جهان، هرمزگان یکی از استانهای جنوبی ایران است که به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید خرما در کشور شناخته میشود. این استان هر ساله بیش از ۲۰۰ هزار تن خرما را از نخلستانهای خود برداشت میکند. با وجود تنوع بالای ارقام خرما در هرمزگان، این استان اهمیت زیادی در تأمین خرمای مصرفی کشور و بازارهای خارجی دارد.
اما تولیدکنندگان خرما در هرمزگان با مشکلات جدی مواجه هستند. یکی از این مشکلات اختلاف چشمگیر قیمت خرما در بازار است. نخلداران هرمزگان معتقدند که نبود نظارت مؤثر بر بازار و فعالیتهای گسترده دلالان و واسطهها، باعث میشود که سود حاصل از فروش خرما به جای تولیدکننده نصیب واسطهها و دلالان شود.
تولیدکنندگان خرما برای تأمین هزینههای جاری خود مجبور به فروش خرما با قیمت پایینتر از ارزش واقعی آن در زمان برداشت هستند. این موضوع به دلیل کمبود نقدینگی است که نخلداران را تحت فشار قرار میدهد. ایرج شریفی رئیس نظام صنفی نخلداران هرمزگان میگوید: “بسیاری از نخلداران به دلیل مشکلات مالی، در ابتدای فصل برداشت خرما مجبورند محصولات خود را به قیمتهای پایین به فروش برسانند تا هزینههای جاری را پوشش دهند.”
محمد قاسمی یکی از نخلداران حاجیآباد، میگوید: “ما مجبوریم خرما را به قیمت خیلی پایینتری بفروشیم، چون برای ادامه کار و تأمین هزینههای برداشت و حمل و نقل، به پول نقد فوری نیاز داریم. در صورتتی که اگر کمی زمان بیشتری میداشتیم، میتوانستیم از قیمتهای بالاتر بازار بهرهمند شویم.”
یکی دیگر از مشکلات نخلداران هرمزگان، اختلاف شدید قیمت خرما در سطح باغ و بازار است. قیمت خرما در بازار بهطور قابلتوجهی بالاتر از قیمتی است که از باغداران خریداری میشود. برای مثال، قیمت خرمای پیارم که از باغات هرمزگان خریداری میشود، بین ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است، اما در بازار قیمت این محصول به ۷۰۰ هزار تومان و حتی بیشتر نیز بفروش میرسد.
علی محمدی یکی از نخلداران میناب، میگوید: “من هر ساله خرماهایم را در اوایل فصل برداشت به قیمت پایین میفروشم، چون مجبورم تا بتوانم هزینههای تولید را جبران کنم. اما وقتی نگاه میکنم و میبینم که در بازار قیمتها به دو برابر میرسد، واقعاً ناراحت میشوم که چرا ما که زحمت کشیدهایم، نتوانستهایم از این قیمتها بهرهمند شویم.”
واسطهها و فقدان مراکز خرید مستقیم، از دیگر چالشهای اساسی در بازار خرما در هرمزگان هستند. نخلداران میگویند که بیشتر خرمای تولیدی خود را به دلالان میفروشند، چون در بسیاری از موارد دسترسی به مراکز خرید مستقیم و منصفانه برایشان دشوار است.
ایرج شریفی رئیس نظام صنفی نخلداران هرمزگان، میگوید: “اگر مراکز خرید مستقیم و حمایتی برای خرما راهاندازی شود، میتوانیم علاوه بر جلوگیری از افزایش بیرویه قیمتها، نخلداران را از دست واسطهها خلاص کنیم.”
هرمزگان با داشتن شرایط اقلیمی مناسب و تولید ارقام مرغوب خرما، ظرفیت بالایی برای صادرات خرما به بازارهای داخلی و خارجی دارد. خرماهای هرمزگان از کیفیت بالایی برخوردار هستند و میتوانند با بستهبندیهای مناسب و فروش مستقیم، جایگاه خود را در بازارهای بینالمللی تثبیت کنند.
محمد قاسمی میگوید: “اگر بتوانیم خرمای خود را بستهبندی و فرآوری کنیم، قطعاً میتوانیم وارد بازارهای جهانی شویم و علاوه بر افزایش درآمد، بازار فروش خود را گسترش دهیم.”
برای رفع مشکلات موجود و کاهش اختلاف قیمتها در بازار خرما، راهکارهای مختلفی پیشنهاد شده است. این راهکارها شامل:
* ارائه تسهیلات کمبهره و صندوقهای حمایتی برای کاهش فشار مالی بر نخلداران
* ایجاد مراکز خرید مستقیم و تضمینی برای جلوگیری از دلالی و واسطهگری
* توسعه بستهب
