تالاب بیشه دالان لرستان؛ میراثی طبیعی در آستانهی فراموشی
به گزارش وبسایت صنعت جهان، تالاب بیشهدالان در استان لرستان یکی از مهمترین و ارزشمندترین تالابهای کشور است که در حال حاضر با خطر خشکیدگی و نابودی مواجه شده است.
این تالاب که در دشت بروجرد و در فاصلهای حدود ۱۵ کیلومتری این شهر قرار دارد، مساحتی در حدود ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ هکتار را در بر میگیرد. در گذشته، این تالاب مأمن پرندگان بومی و مهاجر بوده و در فصلهای مهاجرت، پذیرای گونههایی همچون حواصیل، لکلک سفید، اردک سرسبز، خوتکا و دهها پرندهی نادر دیگر بوده است.
پوشش گیاهی متنوع تالاب بیشهدالان، از نی و جگن گرفته تا علفهای بومی تالابی، نقشی کلیدی در تثبیت خاک و تصفیهی طبیعی آب ایفا میکرده است. اما امروزه، این تالاب با چالشهای متعددی دستوپنجه نرم میکند. برداشت بیرویهی آب از رودخانهها و چشمههای تغذیهکننده برای کشاورزی، گسترش زمینهای زراعی در حریم تالاب، ورود فاضلاب شهری و زهآبهای آلوده و تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگیها است.
مجموع این عوامل باعث شده بخشهای وسیعی از تالاب خشک یا به اراضی کشاورزی تبدیل شوند، زیستگاه پرندگان نابود گردد و کیفیت آب و خاک منطقه بهشدت افت کند.
کامران فرمان پور، مدیر کل حفاظت محیط زیست لرستان، در این باره گفت: احیای تالاب بیشهدالان تنها دغدغهای محیطزیستی نیست؛ بلکه ضرورتی برای پایداری زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی منطقه است.
وی افزود: تالابها در تنظیم دمای محلی و افزایش رطوبت نقش دارند. خشکشدن بیشهدالان موجب افزایش گرد و غبار در بروجرد و روستاهای اطراف شده است؛ پدیدهای که سلامت مردم را تهدید میکند.
فرمان پور بیان کرد: از سوی دیگر، تالاب میتواند منبعی پایدار برای اکوتوریسم طبیعی باشد. احیای آن میتواند فرصتهای شغلی در زمینهی گردشگری، راهنمایی پرندهنگری، صنایعدستی بومی، و خدمات محلی ایجاد کند.
مدیر کل حفاظت محیط زیست لرستان در ادامهی سخنان خود گفت: تجربهی موفق تالاب میقان اراک و تالاب گندمان در چهارمحالوبختیاری نشان داده است که سرمایهگذاری در احیای تالابها بازدهی اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی دارد.
برای احیای تالاب بیشهدالان، ضروری است که عزم جمعی، برنامهریزی علمی و همکاری میان دستگاهها و مردم محلی صورت بگیرد. برخی اقدامات ضروری شامل تأمین حقآبهی زیستمحیطی تالاب از طریق تنظیم برداشتهای کشاورزی و استفاده از سامانههای آبیاری نوین، تعیین دقیق حریم قانونی تالاب و برخورد با تغییر کاربریها، ایجاد شبکهی تصفیهی فاضلاب روستاهای اطراف و کنترل زهآبهای کشاورزی، آموزش و توانمندسازی جوامع بومی برای مشارکت در حفاظت از تالاب و بهرهبرداری پایدار از منابع آن و اجرای طرحهای مطالعاتی برای بررسی وضعیت هیدرولوژیکی و زیستمحیطی تالاب است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
