تولد در تردیدها، امامت در کودکی/ مواجهه امام جواد (ع) با سیاست و قدرت
به گزارش وبسایت صنعت جهان، دهم ماه رجب سالروز ولادت امام محمدتقی(ع)، نهمین امام شیعیان است. تولد امام جواد(ع)، در فضایی همراه با تردیدها رقم خورد. امام رضا(ع)، سالها از عمر امام جواد را تجربه کرده بود، اما هنوز صاحب فرزندی نبود. گمانهزنیها و تردیدها در میان برخی افراد به وجود آمد و حتی برخی از گروهها نسبت به تداوم امامت در خاندان آل ابوطالب ابراز ناامیدی میکردند.
با این حال، برخی از نزدیکان و یاران امام رضا(ع) بر باور خود به وعده الهی پایبند بودند. نیمهشب دهم ماه رجب، خانه امام رضا(ع) شاهد تولدی بود که با نورانیشدن فضای خانه همراه بود. این کودک، محمد نام گرفت و بعدها به امام جواد(ع) شناخته شد. چند روز پس از تولد، امام جواد(ع) به شهادت به یگانگی خداوند بر زبان آورد. حکیمه، خواهر امام رضا(ع)، از مشاهده این رفتار شگفتزده شد و امام رضا(ع) تأکید کرد که نشانههای آشکارتری از ویژگیهای فرزندش در آینده مشاهده خواهد شد.
در خاندان امامان شیعه، علم جایگاهی ویژه داشت. امام جواد(ع) نیز از کودکی، نشانههایی از علم را بروز داد. در روایتی آمده است که امام جواد(ع) به فردی که برای طرح پرسشی درباره حکم نماز مسافران در کشتی به محضر امام رفت، پاسخ خود را دریافت کرد. این رخدادها، توجه بسیاری را به توان علمی امام در سنین کم جلب کرد.
روایتهایی از زندگی امام جواد(ع) نقل شده که از نگاه باورمندان، نشانههایی از کرامت به شمار میآید. از جمله، ماجرای درختی که در مسیر حرکت امام خشک شده بود. امام در پای آن درخت وضو گرفت و سیراب کردن درخت تلقی شد. بنا بر این روایت، در مدت کوتاهی درخت دوباره سبز شد و به بار نشست و میوهای شیرین در اختیار مردم قرار داد.
امام جواد(ع)، در سیره خود، توجه به مسائل شرعی و حقوقی مردم را جایگاه ویژهای داشت. امام رضا(ع) پیش از شهادت، بارها به یاران خود سفارش کرده بود که پس از او، برای مسائل دینی و اعتقادی به فرزندش مراجعه کنند. امام جواد(ع) در موردی، بدهی فردی را پرداخت کرد که پیش از آن، امام رضا(ع) بدهی را بر عهده داشت.
سن کم امام جواد(ع) در آغاز امامت، یکی از محورهای اصلی تردید مخالفان بود. مأمون عباسی، تصمیم گرفت جلسهای رسمی ترتیب دهد تا امام جواد(ع) را بیازماید. امام جواد(ع) به پرسشهای مطرحشده پاسخهای دقیق ارائه داد و حتی زمانی که از امام خواسته شد پرسشی از قاضی مطرح کند، قاضی در پاسخگویی درماند.
در مقطعی، به دلیل تفاوت ظاهری و رنگ پوست، عدهای تلاش کردند نسب امام جواد(ع) را زیر سؤال ببرند. برای رفع این تردید، امام را نزد قیافهشناسان بردند و آنان با دیدن امام رضا(ع) و فرزندش، بر اصالت نسب او تأکید کردند. امام جواد(ع)، با ازدواج سیاسی با امفضل، دختر مأمون، کنترل و نظارت بر امام را هدف گرفت. این تصمیم با مخالفتهایی در میان بنیعباس همراه شد.
با گذشت زمان و ازدواج امام با همسری دیگر، امفضل ناراضی شد و موضوع را با مأمون در میان گذاشت. این اختلافات، در نهایت زمینهساز حوادث تلخی شد که به شهادت امام انجامید. بر اساس نقلهای تاریخی، امفضل ظرفی از انگور مسموم به امام سپرد. امام پس از خوردن چند دانه، دچار درد شدید شد و سرنوشت تلخی را برای امفضل پیشبینی کرد. در نهایت، امام جواد(ع) در حالی که تشنه بود، به شهادت رسید.
پس از شهادت امام، فضای بغداد دگرگون شد. روایتهایی از انتشار بوی عطر در کوچهها و مشاهده پرندگان سفید بر فراز خانه امام نقل شده است. سالها بعد، در سال ۴۴۳ هجری قمری، بغداد صحنه آشوبهایی شد. گروهی از اوباش تصمیم گرفتند قبر امام جواد(ع)
