جمهوری آذربایجان یک چالش امنیتی مشترک برای روسیه و ایران است  

به گزارش وبسایت صنعت جهان، رامین آریان راد پژوهشگر روابط بین الملل در مورد موقعیت ژئوپولیتیک جمهوری آذربایجان و چالش‌های امنیتی آن برای دو کشور همسایه خود یعنی ایران و روسیه صحبت کرد.

این کشور از شمال با فدراسیون روسیه، از جنوب با جمهوری اسلامی ایران، از غرب با جمهوری ارمنستان و از شرق با دریای خزر مرز دارد. این موقعیت ویژه نشان از اهمیت جمهوری آذربایجان در رقابت‌های منطقه‌ای دارد.

رامین آریان راد خاطرنشان کرد که همکاری‌های گسترده جمهوری آذربایجان با ناتو و اسرائیل چالش‌های امنیتی فراوانی را برای ایران و روسیه به همراه داشته است. تاریخچه طولانی روابط ناتو با جمهوری آذربایجان حامل پیام‌های پیچیده و خطرناک برای روسیه و ایران است.

در سال‌های نخستین پس از استقلال، جمهوری آذربایجان تحت عنوان «برنامه مشارکت برای صلح» روابط خود با ناتو را تقویت کرد. نیرو‌های جمهوری آذربایجان در جنگ افغانستان عضوی از ائتلاف بودند و در مأموریت صلح کوزوو همراه اعضای ناتو فعالیت داشتند.

ناتو همچنین از طریق «مرکز آموزش صلح آذربایجان» نیرو‌های این کشور را در حوزه امنیت سایبری، کنترل مرز‌ها و مقابله با مین آموزش دادند. این موارد نشان از رویکرد مستقل باکو و بیشتر همراستا با سیاست‌های غرب است.

رامین آریان راد اضافه کرد که جمهوری آذربایجان هیچگاه عضوی از چارچوب‌های امنیتی مورد نظر روسیه مانند «پیمان امنیت دسته جمعی» نبوده است. اگرچه جمهوری آذربایجان سیاست خود را تعامل بین روسیه و ناتو مطرح کرده، اما رویکرد‌های سیاسی و امنیتی باکو نشان از تمایل بسیار به ناتو دارد.

ناتو نیز از آذربایجان به عنوان یک استخوان لایه زخم علیه روسیه و ایران استفاده می‌کند.

آریان راد همچنین روابط رو به گسترش اسرائیل و جمهوری آذربایجان را ابزار کرد که کمک‌های تسلیحاتی اسرائیل به جمهوری آذربایجان در جنگ اخیر قره باغ روابط این دو را مستحکم‌تر کرده است. اسرائیل یکی از بزرگترین تامین‌کنندگان تسلیحات نظامی برای باکو است.

براساس آمار‌های موسسه مطالعاتی SIPRI، بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳، حدود ۶۰ درصد تسلیحات مورد نیاز جمهوری آذربایجان از اسراییل تامین شده است. این شامل پهپاد‌های انتحاری هارپ، موشک‌های ضد تانک و سامانه‌های راداری مدرن است.

رامین آریان راد اضافه کرد که جمهوری آذربایجان نیز یکی از تامین کنندگان اصلی نفت برای اسرائیل است. حدوداً ۴۰ درصد نفت سرزمین‌های اشغالی از طریق خط لوله باکو – تفلیس ـ جیهان تامین می‌گردد.

این پژوهشگر روابط بین الملل در پایان ابراز داشت که به نظر می‌رسید جمهوری آذربایجان یک تهدید بالقوه برای روسیه و یک تهدید بالفعل برای ایران است.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان