خروجیهای خندوانه چطور به ترند فضای کمدی تبدیل شدند؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، سه ماه پس از برگزاری جشنواره کمدی ریاض، در تهران دو استندآپ کمدین روی سن میروند و یکی از آن دو نفر لقب برترین مجری تلویزیون و پلتفرم در سال ۱۴۰۴ را از جشن حافظ دریافت میکند. این دو کمدین یکی از محبوبترین برنامهها در یوتیوب هستند و هرچند که در رسانههای اجتماعی نیز دیده میشوند، اما محبوبیت اصلیشان در محتواهای ترند یوتیوب به چشم میآید. این دو کمدین، هرچند که در رسانههای اجتماعی نیز دیده میشوند، اما محبوبیت اصلیشان در محتواهای ترند یوتیوب به چشم میآید.
استندآپ یا سریال: کدام یک میتواند بهتر واکنش کمدی را به اتفاقات روز به دست دهد؟
اگر مخاطب بهدنبال دیدن واکنش کمدی به یک موضوع مشخص باشد، پرسش مهم این است که کدام قالب میتواند پاسخ سریعتر و مؤثرتری به این نیاز بدهد؛ سریال کمدی یا استندآپ؟ سریال، حتی در شکل کوتاه و اپیزودیک، ناگزیر از طی کردن مسیر تولید، نگارش فیلمنامه، تصویربرداری و پخش است؛ مسیری که زمانبر است و اغلب باعث میشود واکنش کمدی با فاصلهای محسوس نسبت به رخداد اصلی به دست مخاطب برسد. در مقابل، استندآپ بهعنوان فرمی کمهزینهتر و چابکتر، امکان واکنش سریع به اتفاقات روز را فراهم میکند و بهعنوان یک فرمی که بتواند سریعتر و مؤثرتر به اتفاقات روز واکنش دهد، استندآپ شناخته میشود.
استندآپ در مرکز توجه
مخاطب امروز، بیش از هر زمان دیگری، با سرعت مصرف محتوا تعریف میشود؛ مخاطبی عجول که میان انبوهی از ویدئوها، توییتها، ریلزها و استندآپهای کوتاه در حال جابهجایی است. در چنین فضایی، پرسش اساسی این است که آیا این مخاطب هنوز حوصله دنبال کردن یک قصه کمدی را دارد یا ترجیح میدهد با انبوهی از شوخیهای پشتسرهم و بیوقفه روبهرو شود. نشانهها حاکی از آن است که الگوی مصرف تغییر کرده و «خنده سریع» جای «روایت تدریجی» را گرفته است.
استندآپ یا کمدی مبتنی بر ایده و ساختار روایی: کدام یک از این دو فرمی که در نهایت مخاطب را جذب میکند؟
در این میان، انبوهی از شوخی اگرچه میتواند خنده فوری ایجاد کند؛ اما اغلب فاقد ماندگاری است. خنده میآید و میرود، بدون آنکه تصویری در ذهن مخاطب باقی بگذارد یا او را درگیر یک جهان داستانی کند. اینجاست که کمدی به مصرفی روزمره تبدیل میشود؛ مصرفی سریع، فراموششدنی و قابل جایگزین. پرسش کلیدی این است که آیا کمدی ایرانی میخواهد خود را کاملاً با این شتاب تطبیق دهد یا همچنان برای قصهگویی، شخصیتپردازی و ساخت تجربهای ماندگار برای مخاطب جایی قائل است.
تلویزیون و شروع استندآپ با خندوانه
اگر بخواهیم مسیر استندآپ کمدی را در تلویزیون ایران مرور کنیم، به چهار برنامه شاخص میرسیم که هرکدام بهنحوی به این قالب توجه نشان دادهاند؛ هرچند میزان اثرگذاری و خروجی آنها یکسان نبوده است. نخستین و مهمترین نمونه، «خندوانه» است؛ برنامهای که نهتنها استندآپ کمدی را بهعنوان یک بخش جدی وارد تلویزیون کرد، بلکه بستری برای رشد و تداوم آن فراهم آورد.
استندآپ سرگرمی کماهمیتی نیست
نکته مهم دیگری که نمیتوان از آن عبور کرد، بیاعتنایی بسترهای رسمی داخلی و حتی نهادهای هنری کشور به استندآپ کمدی است. در نگاه غالب، استندآپ هنوز بهعنوان یک قالب جدی و مستقل کمدی به رسمیت شناخته نشده و اغلب در حاشیه هنرهای نمایشی قرار میگیرد. دلیل اصلی این بیتوجهی را می
