«دمابان» به جای «فلاسک»؛ تلاش فرهنگستان برای گرم نگه داشتن زبان فارسی

به گزارش وبسایت صنعت جهان، «دمابان» به‌عنوان معادل واژه «فلاسک» در زبان فارسی تصویب شده است. این واژه به‌عنوان ظرف‌ دوجداره‌ای که دمای محتویات درون خود را ثابت نگه می‌دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سمانه ملک‌خانی، پژوهشگر زبان فارسی در یک یادداشت، اشاره به این موضوع کرد که «دمابان» سال‌هاست که زمینه‌ساز خنده‌های زورکی است. اما آیا این برابرگذاری تنها در زبان ما مسخره است یا در زبان‌های دیگری هم ممکن است استعداد پیشرفت داشته باشد.

واژه «فلاسک» انگلیسی از ریشه‌ای نامشخص، احتمالاً لاتین، به‌معنی «بشکه» و «ظرف» است. برخی نیز آن را از ریشۀ ژرمنی دانسته‌اند که در آن صورت معنی «پوشش بطری بافته‌شده از کاه» را می‌دهد. در زبان عربی هم آن را «کظیمة» نامیده‌اند که از ریشۀ «کظم» به‌معنی «بروز ندادن» و «نگه‌داشتن» و «فروخوردن» است.

در زبان‌هایی مانند روسی، ایتالیایی، ترکی، و اردو نیز، با تلفظ‌ها و نگارش‌های مختلف، از وام‌واژۀ Thermos استفاده شده است که معنی «گرما» و «حرارت» دارد. «دمابان» گزینه‌ای دقیق‌تر برای ترجمه این واژه است.

پسوند «-بان» در «دمابان» نمایانگر معنای «حفاظت»، «نگاهبانی» و «پایش»، و «مهارکردن» است. کار «دمابان» نیز حفظ دمای مواد درون خود است.

اگر سال‌ها پیش، بدون این‌که نامی از فرهنگستان برده شود، این واژه را در تبلیغات تلویزیون یا بر روی تابلوهای تبلیغاتی سطح شهر می‌دیدیم، آیا بازهم به نظرمان خنده‌دار بود یا مشکل ما تنها عنوان «فرهنگستان» است؟

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان.