شبکه سحاب و آینده رسانههای بدون آنتن ماهوارهای
به گزارش وبسایت صنعت جهان، تغییر در جهانی رسانه با گذر زمان، پرسش اصلی را تغییر داده است. به جای پرسش اینکه چه کسی شبکه بیشتری دارد، پرسش این است که چه کسی در گردش معنا نقش مؤثرتری دارد. افول تدریجی برادکست خطی، تکهتکهشدن مخاطبان و پلتفرممحور شدن مصرف محتوا، نظم قدیمی رسانه را به چالش کشیده است.
در این نظم جدید، رسانهها به تسهیلگر گردش روایت تبدیل شدهاند. معنا دیگر از یک فرستنده مرکزی به مخاطب ارسال نمیشود، بلکه در شبکهای از رسانهها، پلتفرمها و کنشگران فرهنگی تولید، بازتفسیر و تثبیت میشود. تجربههای بین المللی در این حوزه نشان دادهاند که چگونه میتوان بدون تبدیلشدن به یک شبکه تلویزیونی کلاسیک، به یک مرجع محتوایی و روایی در مقیاس بینالمللی بدل شد.
در ایران نیز، تجربه شبکه سحاب در معاونت برونمرزی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در این چارچوب تحلیلی قابل فهم است. سحاب بهعنوان یک هاب رسانهای شکل گرفته است، هابی که مأموریت اصلی آن تولید، بستهبندی و توزیع محتوای چندزبانه برای مخاطبان فراملی و رسانههای شریک است. این تجربه نشان میدهد که حتی در ساختارهای ریشهدار برادکستی نیز میتوان با بازآرایی سازمانی، به منطق رسانههای پسابرادکست نزدیک شد.
تمرکز سحاب بر تولید روایتهای چندزبانه و ایجاد بسترهایی برای دسترسی، ارجاع و بازتوزیع محتوا، نشانهای از درک یک واقعیت مهم است: در جهان امروز، نفوذ رسانهای از مسیر گردش شبکهای معنا حاصل میشود، نه صرفاً از طریق پخش مستقیم. این روایتها نه برای رقابت با پلتفرمهای سرگرمی، بلکه بهعنوان بانکهای روایت و مرجع محتوایی طراحی شدهاند؛ جایی که روایتها تثبیت میشوند و سپس در تعامل با رسانههای بزرگتر و منطقهای به گردش درمیآیند.
در این مدل، همکاری با رسانههای خارجی و منطقهای، استفاده از ظرفیت بازپخش و اقتباس، و حضور هدفمند در شبکههای اجتماعی، اجزای یک راهبرد واحدند. شبکههای اجتماعی در این چارچوب نه هدف نهایی، بلکه مسیرهای فرعی و شتابدهندههایی هستند که به چرخش سریعتر روایتها در اکوسیستم رسانهای کمک میکنند.
تجربه سحاب نشان میدهد که مدیاهاب بودن الزاماً به معنای فاصله گرفتن از مأموریتهای حاکمیتی یا برونمرزی نیست. برعکس، این الگو میتواند پاسخی ساختاری به محدودیتها، حساسیتها و هزینههای فزاینده برادکست کلاسیک باشد. سحاب در حال طی مسیری است که در آن، رسانه بیش از آنکه روی ریموت کنترل دیده شود، در مسیر گردش معنا در پیش چشم و ذهن مخاطبان کشورهای مختلف حضور دارد.
آینده رسانههای برونمرزی، بهنظر میرسد در همین نقطه رقم میخورد. در چنین آیندهای، هابهای رسانهای مانند سحاب میتوانند نقشهایی فراتر از یک شبکه کلاسیک ایفا کنند؛ نقشهایی که شاید کمتر دیده شوند، اما اثر آنها عمیقتر و ماندگارتر است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
