ضرورت شفافسازی در نظام تصمیمگیری آب/قانون توزیع عادلانه آب نیازمند بازنگری است
به گزارش وبسایت صنعت جهان، نشست ویژهای با حضور ۵۰۰ نفر از متخصصین و علاقمندان بهصورت حضوری و برخط برگزار شد تا با چالشهای بحران آب ایران و راهحلهای پیشنهادی برای آن بحث کنند.
این نشست در چارچوبی تصمیممحور و تحلیلی، به سه سؤال مهم درباره بحران آب ایران پاسخ داد. در این نشست، متخصصان و کارشناسان مختلف به موضوعات مختلف مرتبط با بحران آب ایران اشاره کردند.
اطهره نژادی مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی و مدیر گروه مخاطرات محیطزیستی پژوهشکده سوانح طبیعی، بر ضرورت شفافسازی در نظام تصمیمگیری آب تأکید کرد. وی گفت که قانون توزیع عادلانه آب نیازمند بازنگری و اصلاحات ساختاری جدی است تا حقوق مکتسبه، اصول پایداری، حکمرانی خوب و عدالت بیننسلی بهدرستی در آن لحاظ شود.
نژادی همچنین اشاره کرد که چالشهای جدی در تخصیص منابع آب، صدور مجوز برای چاههای غیرمجاز و شکلگیری منافع گروهی در برخی سطوح تصمیمگیری از عوامل تشدیدکننده بحران آب هستند. وی تأکید کرد که بدون استقرار سازوکارهای مشارکتی و پاسخگویی مدیران، امکان اصلاح مسیر وجود ندارد.
علی سلاجقه استاد دانشگاه تهران، معاون اسبق رئیس جمهور و رئیس اسبق سازمان حفاظت محیطزیست، تأکید کرد که بحران آب ایران نه صرفاً فنی، بلکه ساختاری و چندلایه است. وی گفت که عدم اجرای آمایش سرزمین و فقدان مدیریت جامع آبخیزداری در مقیاس ملی، ریشهایترین مانع در مدیریت پایدار منابع آب کشور است.
سلاجقه همچنین به ضرورت اصلاح الگوی کشت متناسب با ظرفیتهای زیستمحیطی هر منطقه، توسعه آموزش و فرهنگسازی عمومی برای اصلاح رفتار مصرف، و استقرار مدیریت جامع آبخیزداری اشاره کرد. وی هشدار داد که مواجهه با بحران آب از طریق راهکارهای سطحی و سادهانگارانه، ازجمله طرحهای انتقال آب، نهتنها مسئله را حل نخواهد کرد، بلکه میتواند به تعمیق ناپایداریها بینجامد.
در این نشست، عیسی بزرگزاده سخنگوی صنعت آب کشور، بحران آب ایران را پدیدهای تدریجی و انباشتی دانست که ریشه در الگوهای مدیریتی نادرست و تصمیمگیریهای غلط چند دهه گذشته دارد. وی گفت که پیشرفت فناوری، رشد جمعیت و سهولت دسترسی به منابع آب از طریق حفر چاههای عمیق و بهرهگیری از پمپهای برقی، در کنار توسعه کشاورزی معیشتی، کمبازده و پرمصرف آب، فشار بیسابقهای بر منابع آب کشور وارد کرده است.
بزرگزاده تأکید کرد که بحران آب نیازمند اصلاحات بنیادین و «جراحی اساسی» است و نمیتوان آن را با راهکارهای موقتی، مسکنگونه یا رویکردهای غیرعملیاتی نظیر انتقال آب، بارورسازی ابرها یا نسخههای فاقد توجیه اقتصادی و علمی مدیریت کرد.
در ادامه نشست، حجت میانآبادی استادیار دانشگاه تربیت مدرس گفت که تعارض منافع سازمانی، ساختاری و اقتصادی بزرگترین تهدید امنیت آب کشور است. وی تأکید کرد که اقتصاد آب و بهویژه اقتصاد سیاسی حاکم بر مدیریت منابع آب در ایران، یکی از مغفولترین ابعاد سیاستگذاری آب است و بدون حل مسائل مرتبط با آن، دستیابی به مدیریت پایدار منابع آب امکانپذیر نخواهد بود.
در این نشست، انوش نوریاسفندیاری عضو شورای راهبردی اندیشکده تدبیر آب ایران، تأکید کرد که ساختار فعلی مدیریت منابع آب از تمامی ظرفیتهای زیستمحیطی، اجتماعی، اقتصادی و علمی کشور بهصورت یکپارچه و مؤثر بهره نمیبرد. وی گفت که تمرکزگرایی در مدیریت منابع آب، محدودبودن سازوکارهای تعامل اجتماعی و تداوم الگوی توسعه و مصرف پرآببر ازجمله عوامل تشدیدکننده بحران آب کشور هستند.
نوریاسفندیاری همچنین بزرگترین ریسک ده سال آینده آب کشور را تحولات اجتماعی و اقتصادی در حوزه کشاورزی و روستاها دانست و هشدار داد که تداوم الگوهای فعلی میتواند
