غفلت مرگبار واشنگتن در رقابت با چین
به گزارش وبسایت صنعت جهان، گزارش تحلیلی منتشرشده توسط مؤسسه استیمسون هشدار میدهد که ایالات متحده در حال تکرار یکی از خطرناکترین الگوهای تاریخ قدرتهای بزرگ است: غفلت از درسهای تاریخی و گرفتار شدن در توهم برتری دائمی.
بر اساس این گزارش، سیاستگذاران آمریکایی در حوزههای اقتصادی، فناوری و ژئوپلیتیکی نهتنها تجربههای تاریخی را نادیده میگیرند، بلکه گاه با بازنویسی گزینشی تاریخ، برای تصمیمهای پرریسک امروز خود مشروعیت میسازند. این رویکرد، آمریکا را در «خواب غفلت» نگاه داشته و خطر یک شوک راهبردی ناگهانی را بهطرز خطرناکی افزایش داده است.
گزارش استیمسون تصریح میکند که مسأله صرفاً پیشرفت چین نیست، بلکه نابینایی ساختاری واشنگتن درک دگرگونی توازن قدرت جهانی است. تمرکز سیاست خارجی آمریکا بر تحریمهای اقتصادی، جنگ تعرفهای و نمایش قدرت نظامی در اقیانوس آرام، مانع از آن شده که نخبگان این کشور به ضعفهای درونی خود – از فرسایش زیرساختهای صنعتی تا بحران مشروعیت سیاسی داخلی – توجه جدی داشته باشند.
مؤسسه استیمسون هشدار میدهد که بیتوجهی مشابهی در ابتدای قرن بیستم، برخی قدرتهای غربی را به سوی فاجعهای سوق داد که بعدها به جنگی جهانی تبدیل شد. تکرار فاجعه جنگ جهانی اول بر اساس تحلیل منتشرشده از سوی مؤسسه استیمسون، قیاس رایج سیاستگذاران آمریکایی میان چین و آلمان نازی یک خطای راهبردی خطرناک است.
این اندیشکده آمریکایی تأکید میکند که امروز نیز، خطر نه از «نیت جنگ»، بلکه از ترکیب ملیگرایی افراطی، رقابت فناورانه بیمهار و سازوکارهای بحرانساز در دو سوی اقیانوس آرام سرچشمه میگیرد. بر اساس این هشدار، اگر واشنگتن همچنان بر سیاست مهار همهجانبه پکن بدون درک دقیق پیامدها پافشاری کند، احتمال لغزش به یک بحران غیرقابل کنترل افزایش خواهد یافت.
بخش مهمی از گزارش مؤسسه استیمسون به نقش فناوریهای نوظهور در تشدید خطرات جهانی اختصاص دارد. این گزارش با اشاره به ورود جهان به «سومین عصر هستهای» هشدار میدهد که فروپاشی رژیمهای کنترل تسلیحات و افزایش تمایل کشورها به توسعه سلاحهای راهبردی، خطر تکثیر و استفاده تصادفی یا عمدی از سلاحهای کشتارجمعی را افزایش داده است.
در کنار تهدید هستهای، هوش مصنوعی بهعنوان یک نیروی دوگانه معرفی میشود که میتواند هم منبع رفاه و هم ابزار نابودی باشد. گزارش به نقل از ایلان ماسک یادآوری میکند که او احتمال نابودی بشریت توسط هوش مصنوعی را حدود ۲۰ درصد دانسته است؛ عددی که از نظر کارشناسان، صرفنظر از دقت علمی آن، نشاندهنده سطح اضطراب در میان نخبگان فناوری است.
استیمسون تأکید میکند که ترکیب رقابت نظامی میان قدرتهای بزرگ با شتاب بیضابطه توسعه سامانههای هوش مصنوعی، میتواند به خطاهای محاسباتی سریع و مرگبار منجر شود. بر اساس این گزارش، «خواب غفلت» واشنگتن نه یک شعار سیاسی، بلکه نتیجه یک فرسایش تدریجی در توان تحلیل راهبردی است.
تاریخ نشان میدهد که قدرتهای بزرگ نه در لحظه ضعف، بلکه در اوج اعتماد به نفس و خودبزرگبینی دچار سقوطهای ناگهانی شدهاند. مؤسسه استیمسون هشدار میدهد که اگر این روند اصلاح نشود و اگر آمریکا از منطق رقابت افسارگسیخته فاصله نگیرد، جهان ممکن است بار دیگر هزینه سنگین یک تصمیمگیری کورکورانه را بپردازد؛ هزینهای که اینبار، بهدلیل نقش فناوریهای نوین، میتواند بسیار فراتر از فجایع قرن بیستم باشد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
