قصهی آوارگی لهستانیها و میزبانی ایرانیها
به گزارش وبسایت صنعت جهان، زمستان سال ۱۳۲۰، گروهی از لهستانیها به ایران وارد شدند. آنها خسته، درمانده، بیمار و بیپناه بودند. قرار بود این گروه فقط ۶ ماه در ایران بمانند، اما ۳ سال و نیم از زندگی آنها در این سرزمین گذشت و بسیاری از آنها هرگز به وطن خود بازنگشتند.
هلن استلماخ، لهستانیتبار که با نام ایرانی آمنه نیکپور شناخته میشد، تنها بازمانده این گروه در ایران بود. او در ۵ اردیبهشت ۱۳۹۶ درگذشت و در کنار مادرش امیلیا در قبرستان دولاب به خاک سپرده شد.
رضا نیکپور، پسر هلن استلماخ و فرزند لهستانشناس، در مورد چگونگی ورود لهستانیها به ایران میگوید: “بیشتر این گروه از طریق بندر انزلی وارد ایران شدند. آنها با کامیونهای باری، اتوبوسهای دربوداغان و هر وسیلهای که امکان داشت به ایران آمدند. برخی از آنها در مسیر بیماری، ضعف بُنیه، تصادف و حادثه جان خود را از دست دادند.
بخش قابلتوجهی از این گروه در کمپهای دوشانتپه، قلعهمرغی و یوسفآباد در تهران ساکن شدند و زندگی جدیدی را آغاز کردند. آنها با کمک ایرانیها زندگی کردند و از مُد و فرهنگ آنها تأثیر گرفتند.
نیکپور میگوید: “بعضی از لهستانیها به عنوان کارگر، کارمند و حتی مستخدم شروع به کار کردند. زنان در آزمایشگاهها، دارالترجمهها و کافهها مشغول به کار شدند و زنان تهرانی از آنها الگو گرفتند.
به گفته علیرضا دولتشاهی، لهستانشناس، برخی از لهستانیها در ایران ماندگار شدند و برخی دیگر که بازنگشتند، اغلب زنان بودند که با ایرانیها ازدواج کرده بودند. تهران محل استقرار لهستانیهای بالای ۱۴ سال بود و کودکان در اصفهان نگهداری میشدند.
در تهران، لهستانیها چندین کار فرهنگی انجام دادند. آنها رادیوی هفتگی داشتند و فرانچیشک ماخالسکی، ایرانشناس، در این مرکز فعالیت میکرد. ماخالسکی دو یا سه جلد کتاب با موضوع تاریخ ایران نوشت و حداقل دو بار در رادیو تهران به فارسی سخنرانی کرد.
منبع: ایسنا
