هیجانانگیزترین کشفیات مربوط به سیارات فراخورشیدی در سال ۲۰۲۵
به گزارش وبسایت صنعت جهان، در سال ۲۰۲۵ تعداد سیارات کشفشده خارج از منظومه شمسی از مرز ۶ هزار مورد عبور کرده است. در آخرین روزهای سال میلادی، در این مطلب به سراغ مهمترین و عجیبترین کشفیات مربوط به سیارات فراخورشیدی در سال ۲۰۲۵ رفتهایم.
یکی از مهمترین کشفیات سال، سیاراتی با دو خورشید است. در سال ۲۰۲۵ چندین سیاره جدید کشف شدند که به دور دو ستاره میچرخند. جهانهایی که تا همین چند سال پیش بیشتر در حد داستان علمی تخیلی (در دنیای جنگ ستارگان به این سیارات تاتویین گفته میشود) تصور میشدند، حالا در پایگاههای داده سیارات فراخورشیدی ثبت شدهاند و حتی بعضی از آنها قوانین پذیرفتهشده شکلگیری سیارات را به چالش کشیدهاند.
به عنوان مثال، سیارهای به نام ۲M1510 (AB) b در آوریل گزارشهای مربوط به آن منتشر شد. این سیاره به دور دو کوتوله قهوهای میچرخد. این دنیا در فاصله حدود ۱۲۰ سال نوری از زمین قرار دارد، اما نکته مهمتر مدار کاملاً غیرمعمول آن است. در واقع به جای حرکت در یک صفحه نسبتا تخت، مثل بیشتر سیارات، مدار این سیاره به شدت شیبدار است و بالای قطبهای دو ستاره و پایین آنها رفت و برگشت میکند.
براساس تحلیلهای انجام شده با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در شیلی، احتمالاً مدار این سیاره در گذشته دور طی یک برخورد یا گذر یک ستاره دیگر، از مدار معمولی خود تغییر پیدا کرده است. این تنها سیاره تاتویینی کشف شده در سال ۲۰۲۵ نبوده و در ادامه سال، تیمی دیگر ۳ سیاره هماندازه زمین را در سامانه فشرده TOI-2267 کشف کرد که فقط ۷۳ سال نوری با ما فاصله دارد.
یکی دیگر از مهمترین کشفیات سال، سیاره K2-18b است. این سیاره در سال ۲۰۲۵ به یکی از جنجالیترین سوژههای حوزه سیارات فراخورشیدی تبدیل شد؛ چرا که ادعاهای جدیدی درباره احتمال وجود نشانههای حیات روی آن مطرح شده بود. در ماه آوریل، گروهی به رهبری دانشگاه کمبریج اعلام کردند که به قویترین شواهد تاکنون برای وجود گازهایی در جو این سیاره دست یافتهاند.
آنها ادعا کردند به دادههایی مبنی بر حضور گازهای دیمتیل سولفید و شاید دیمتیل دیسولفید در این سیاره رسیدهاند که روی زمین ارتباط بسیار نزدیکی با فعالیت زیستی در محیطهای دریایی دارند. بر این اساس، تیم پژوهشی این دنیا را به عنوان یک سیاره پوشیده از اقیانوس توصیف کرد که احتمالاً میتواند حیات داشته باشد.
در ادامه، سیاره TRAPPIST-1e را داریم که یکی از جذابترین اهداف تحقیقات فضایی برای پیدا کردن دنیایی قابل سکونت بوده است. این سیاره یکی از هفت موردی محسوب میشود که به دور ستاره کوتوله فراسرد TRAPPIST-1 میچرخد و احتمال وجود آب مایع و شرایط مناسب حیات در آن مطرح شده بود. اما تحلیلهای جدید، امیدها در این زمینه را کمتر کرده است.
رصدهای اولیه جیمز وب، نشانههایی از وجود متان در جو احتمالی TRAPPIST-1e را مطرح کرده بود که میتواند در سناریوهایی خاص، نشانهای از شیمی پیچیده و حتی فعالیت زیستی باشد. بااینحال، بررسیهای بعدی نشان داد که بخش مهمی از سیگنالهای مشاهدهشده احتمالاً از خود ستاره منشا میگیرد و جو پایدار پیرامون سیاره نقشی در آن ندارد.
از سوی دیگر، دادههای تلسکوپهای فضایی نشان میدهد که اگر TRAPPIST-1e جوی داشته باشد، این جو آن قدر رقیق یا پیچیده است که تشخیص آن با ابزارهای فعلی فوقالعاده دشوار خواهد بود. مجموع این یافتهها یادآوری میکند که حتی امیدوارکنندهترین سیارهها روی کاغذ، در عمل میتوانند بسیار دور از دسترس باشند.
در نهایت، در سال ۲۰۲۵، تیمی مستقل با استفاده از تلسکوپ جیمز وب، سیاره غولپیکر فوقالعاده داغ WASP-
