هیرکانی؛ جواهری سبز در چنگال زخم
به گزارش وبسایت صنعت جهان، جنگلهای هیرکانی از ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش شکل گرفتهاند و در دوران عصر یخبندان، به پناهگاهی امن برای دایناسورها تبدیل شدهاند. این جنگلها با طولی حدود ۸۵۰ کیلومتر و عرضی که گاهی به ۱۱۰ کیلومتر میرسد، یکی از قدیمیترین و منحصربهفردترین زیستگاههای جهان هستند.
در هیرکانی بیش از ۳۲۰۰ گونه گیاهی زندگی میکنند، از جمله درختان راش، بلوط، افرا و ممرز که سن برخی از آنها به هزاران سال میرسد. همچنین در این جنگلها نزدیک به ۱۰۰ گونه پستاندار، از جمله خرس قهوهای و پلنگ ایرانی، زندگی میکنند.
هیرکانی به سبب پدید آمدن در دوران عصر یخبندان، به «مادر جنگلهای اروپا» یا «فسیل زنده» مشهور است. گونههای طبیعی یافتشده در این جنگلها از نایابترینها در جهاناند و در هیچ جای دیگری دیده نمیشوند. برای نمونه، درخت شمشاد خزری که هزاران سال پیش در این منطقه ریشه دوانده، اکنون نمادی از تنوع زیستی ایران است.
این جنگل نه تنها یک میراث طبیعی، بلکه گنجینهای ژنتیکی است که دانشمندان را از سراسر جهان به سوی خود میکشاند. تحقیقات نشان میدهد هیرکانی نقش کلیدی در تنظیم آبوهوا دارد؛ درختانش سالانه میلیونها تن کربن جذب میکنند و همچون ریههای شمالی ایران عمل میکنند.
حالا، جنگلهای هیرکانی با وجود همه این ارزشها، در برابر آتشسوزی تسلیم مانده است. آتشسوزی اخیر که شدت بیسابقهای یافتهاست، نتیجه سهلانگاری گردشگران، کشاورزان و تغییرات آبوهوایی است. گرمایش جهانی خاک را خشکتر کرده و بادهای گرم، آتش را با سرعت وحشتناکی پخش میکنند.
جنگلها ما را جدا از هم نمیشناسد. برای او همهمان یک نفسایم. حالا وقت آن رسیده که انگشتهای اتهام را آرام به پایین بیندازیم و به جایش دستهایمان را برای یاری به سوی ایرانمان دراز کنیم. میتوانیم کنار یک دیگر راهی بیابیم، آستین بالا بزنیم و کارهایی کنیم که آتش دیگر اینقدر راحت به جنگل نرسد.
میتوانیم برای حفظ این میراث کوشاتر باشیم تا درست همانطور که فردوسی پاکزاد در وصف زیبایی مازندران سروده، این میراث گرانبها را به زیبایی هرچه تمامتر به نسلهای آینده تحویل دهیم.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
