چرا سال ۵۳۶ میلادی بدترین زمان برای زندگی بود؟
به گزارش وبسایت صنعت جهان، تاریخ سرشار از دورانهای سخت و ناخوشایند است. اگر به هر بخشی از داستان انسان نگاهی بیندازید، خواهید دید که صلح و رفاه، استثنا هستند نه قاعده. البته دورههایی از فراوانی و آرامش هم وجود داشتهاند، اما اغلب با طغیان خشونت از بین رفتند یا اگر خوششانس بودند، بهتدریج در گمنامی فروپاشیدند.
سال ۵۳۶ میلادی یک سال خاص در میان تمام سالهای رنجبار است. هرچند مدتها تصور میشد آتشفشان ایلوپانگو در السالوادور نقش اصلی را در رقمزدن سال مصیبتبار ۵۳۶ داشت، هیچکس هنوز بهطور کامل اطمینان ندارد که کدام کوه آتشفشانی مسئول فاجعهی آن سال بوده است. تحقیقات جدیدی در سال ۲۰۱۸ نشان داد که فوران مرگبار در ایسلند رخ داده است، زیرا در مغزههای یخی اروپا شیشههای آتشفشانی یافت شدهاند که از نظر شیمیایی مشابه ذراتی هستند که در سراسر اروپا و گرینلند دیده میشوند.
این احتمال هم وجود دارد که «زمستان آتشفشانی» در واقع حاصل مجموعهای از فورانهای پیدرپی و شدید بین سالهای ۵۳۶ تا ۵۴۰ میلادی بوده است. صلح و رفاه، در این دوران غیرقابل تصوری بود. کاسیودوروس، سیاستمدار رومی در سال ۵۳۸ میلادی نوشت: «مردم از نشانههای عجیب در آسمان وحشتزدهاند و با دلی نگران میپرسند که این رویدادها مقدمه چه اتفاقاتی هستند. خورشید، گویی نور معمول خود را از دست داده و به رنگی مایل به آبی درآمده است.»
پروکوپیوس، تاریخنگار بیزانسی نیز که در آن زمان در خاورمیانه زندگی میکرد، از «هراس» ناشی از کسوفی مهآلود بر خورشید سخن گفته است. شواهد علمی و فیزیکی زیادی از این پدیده وجود دارد. درختانی که در دانمارک در میانهی قرن ششم میلادی بریده شدهاند، حلقههای رشد بسیار باریکی نشان میدهند که ناشی از تغییرات شدید اقلیمی در سال ۵۳۶ میلادی است.
مغزههای یخی گرینلند و جنوبگان نیز نشان میدهند که در آن زمان جو زمین آکنده از لایهای گسترده از غبار و ذرات اسیدی بوده است. در دل این تاریکی، دمای نیمکرهی شمالی بهشدت افت کرد و کشاورزی مختل شد. پژوهشگران باور دارند فورانهای سال ۵۳۶ میلادی آغازگر «عصر یخبندان کوچک دوران باستان» بودند؛ دورهای که از همان سال شروع شد و با فورانهای دیگری در حدود سالهای ۵۴۰ و ۵۴۷ میلادی تثبیت شد.
دمای تابستان در بسیاری از نقاط جهان چندین درجه کاهش یافت و اقلیم زمین بهکلی دگرگون شد. در چین در تابستان برف بارید، آمریکای جنوبی گرفتار خشکسالی شد و مهِ مرگبار آسمان، در خاورمیانه مردم را به وحشت انداخت. برف در تابستان، خشکسالی و مرگبار بودن آسمان، هر سه نشانهای از فاجعهی بزرگ ۵۳۶ میلادی بودند.
قحطی و رنج فراگیر شد. در سالنامههای ایرلند باستان از «کمبود نان در سال ۵۳۶ میلادی» یاد شده است، و همزمان طاعون خیارکی از بندر رومی پلوزیوم در مصر آغاز شد. این رویدادها حدود ۱۵۰۰ سال پیش رخ دادند، بنابراین نه رسانههای اجتماعی برای ثبت درد جهانی وجود داشتند و نه اسناد زیادی از آن دوران بر جای مانده است.
بااینحال، بسیاری از تاریخدانان توافق دارند که سال ۵۳۶ میلادی آغاز یکی از تاریکترین و سختترین دورانهای زندگی بشر بوده است. پنج سال پس از آغاز عصر یخبندان کوچک دوران باستان، بیماری عالمگیر طاعون ژوستینین سراسر مدیترانه را درنوردید. قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری روم شرقی (بیزانس)، بهشدت آسیب دید و میلیونها نفر در دهههای بعد جان باختند.
تأثیرات فاجعه فراتر از مدیترانه هم گسترش یافت
